ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม — อายะฮฺ 77

ความหมายของคำที่ควรอธิบาย:

• บาซิฆ็อน (بازغًا): แปลว่า ดวงจันทร์กำลังโผล่พ้นขอบฟ้าขึ้นมาในเวลาตะวันย่ำค่ำ
• อะฟะล (أَفَلَ): แปลว่า ดวงจันทร์ลับขอบฟ้าไป ตกต่ำลง และหายไปจากสายตา

การตีความหมายของอายะฮ์:

เมื่อท่านนบีอิบรอฮีม อะลัยฮิสสลาม เห็นดวงจันทร์กำลังโผล่พ้นขอบฟ้าขึ้นมาอย่างเด่นชัด ท่านก็กล่าวกับหมู่ชนของท่านว่า "นี่คือพระเจ้าของฉันหรือ?" — โดยที่ท่านมิได้เชื่อเช่นนั้นจริง ๆ หากแต่เป็นการกล่าวในเชิงชวนคิดและโต้แย้งกับพวกเขา เพื่อให้พวกเขาได้ฉุกคิดและพิจารณา ท่านจงใจกล่าวเช่นนี้เพื่อเป็นการปูทางสู่การพิสูจน์ความจริง

เมื่อดวงจันทร์ลับขอบฟ้าไปและหายไปจากสายตา ท่านจึงกล่าวว่า "หากพระเจ้าของฉันมิได้ทรงชี้แนะแนวทางที่ถูกต้องแก่ฉัน แน่นอนฉันก็จะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ชนที่หลงผิด" — หมายความว่า ท่านยอมรับว่าการจะพบกับความจริงและการอยู่ในหนทางที่เที่ยงตรงนั้น มิอาจเกิดขึ้นได้ด้วยสติปัญญาของมนุษย์เพียงลำพัง หากแต่ต้องอาศัยการชี้นำจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงอภิสิทธิ์เหนือสรรพสิ่ง

การที่ดวงจันทร์ซึ่งเป็นวัตถุที่สว่างไสวและงดงาม ต้องมีการขึ้นและตก มีการเปลี่ยนแปลงและหายไป ย่อมไม่ใช่พระเจ้าที่แท้จริง เพราะพระเจ้าที่แท้จริงนั้นต้องเป็นผู้ที่ดำรงอยู่ตลอดกาล ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ไม่มีการหายไป และไม่ขึ้นอยู่กับกาลเวลา

บทเรียนและคุณค่าที่ได้รับจากอายะฮ์นี้:

1. การใช้สติปัญญาและเหตุผลในการแสวงหาความจริงเป็นสิ่งที่อิสลามส่งเสริมอย่างยิ่ง ท่านนบีอิบรอฮีมใช้วิธีสังเกตและพิจารณาสรรพสิ่งรอบตัวเพื่อนำไปสู่การรู้จักพระเจ้าที่แท้จริง
2. การตั้งคำถามและโต้แย้งด้วยวิธีที่ชาญฉลาด เป็นวิธีการเผยแพร่ศาสนาที่มีประสิทธิภาพ โดยการทำให้อีกฝ่ายได้คิดและทบทวนด้วยตนเอง
3. การยอมรับในความจำกัดของมนุษย์และการพึ่งพาการชี้นำจากอัลลอฮ์ เป็นหัวใจสำคัญของการเป็นมุสลิมที่แท้จริง เพราะไม่มีผู้ใดจะพบความจริงได้หากปราศจากความเมตตาและการชี้นำจากพระองค์
4. การที่มนุษย์รู้จักอ่อนน้อมถ่อมตนต่อพระเจ้าและวิงวอนขอการชี้นำจากพระองค์อยู่เสมอ เป็นแบบอย่างที่ดีงามที่เราควรปฏิบัติตามในชีวิตประจำวัน
5. วัตถุที่ถูกสร้างขึ้นมา ไม่ว่าจะยิ่งใหญ่หรือสวยงามเพียงใด ก็ไม่อาจเป็นพระเจ้าได้ เพราะพระเจ้าที่แท้จริงต้องเป็นผู้สร้างที่อยู่เหนือกาลเวลาและไม่มีการเปลี่ยนแปลง