سوره انعام — آیه 91

## تفسیر آیه ۹۱ سوره انعام

### معانی واژگان:

• قَدَرُوا: عظمت و منزلت چیزی را نشناختند و قدر آن را رعایت نکردند.
• حَقَّ قَدْرِهِ: آنگونه که شایسته عظمت اوست.
• قَرَاطِیسَ: جمع «قِیرَاط» یا «قِرطاس» به معنای کاغذها و صحیفههای پراکنده.
• تُبدُونَهَا: آن را آشکار میکنید و نشان میدهید.
• تُخفُونَ: پنهان میکنید.
• خَوضِهِمْ: فرو رفتن در باطل و سخنان بیهوده.

### تفسیر آیه:

این آیه شریفه، مشرکان و منکران وحی الهی را مورد سرزنش قرار میدهد و بیان میکند که آنان خداوند را آنگونه که شایسته است، بزرگ و تعظیم نکردند؛ زیرا ادعا کردند که خدا هیچ کتابی بر هیچ بشری نازل نکرده است. این سخن، نهایت جهل و بیخردی است، چرا که با نزول تورات بر حضرت موسی علیهالسلام، این ادعا باطل میشود.

خداوند به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم میفرماید: به آنان بگو: «اگر چنین است که شما میگویید، پس چه کسی کتابی را که موسی برای هدایت و روشنایی مردم آورد، نازل کرد؟» این کتاب (تورات) نوری بود برای رهایی از تاریکی جهل و هدایتی برای بشر.

سپس خطاب به یهودیان معاصر پیامبر اسلام میشود که: شما تورات را بهصورت کاغذهای پراکنده درآوردید؛ بخشی از آن را که به نفع شما بود، آشکار میکردید و بخش زیادی از آن را — از جمله صفات پیامبر اسلام و نشانههای نبوت او — پنهان میکردید. در حالی که خداوند به شما (مسلمانان) بهواسطه قرآن، چیزهایی آموخت که نه شما میدانستید و نه پدرانتان؛ مانند اخبار امتهای گذشته و حقایق دین.

در پایان، خداوند به پیامبر میفرماید: به آنان بگو: «خداوند این کتابها را نازل کرده است» و سپس آنان را در جهل و باطلشان رها کن تا بازی کنند و سرگرم شوند؛ این سخن، تهدیدی برای آنان است که عاقبت کارشان را خواهند دید.

### فواید و درسهای آیه:

1. شناخت عظمت خداوند — مؤمن باید خدا را آنگونه که شایسته است، بزرگ بشمارد و هرگز او را در حد فهم محدود خودش تنزل ندهد.
2. وحی و نبوت، رحمت بزرگ الهی است — نزول کتابهای آسمانی برای هدایت بشر، نشانه محبت خداوند به انسانهاست و انکار آن، ناسپاسی در برابر این نعمت عظیم است.
3. تحریف و پنهانکاری، آفت اهل کتاب بود — علمای یهود با پنهان کردن حقایق، بهجای هدایت مردم، آنها را گمراه کردند. این درس برای همه ماست که نباید حقیقت را بهخاطر منافع دنیوی پنهان کنیم.
4. قرآن، کاملترین کتاب هدایت است — خداوند با نزول قرآن، چیزهایی به ما آموخت که نه ما میدانستیم و نه گذشتگان ما؛ این نعمت، شایسته شکرگزاری و تدبر است.
5. رها کردن اهل باطل در جهلشان — گاهی بهترین برخورد با منکران لجوج، دوری از جدال بیهوده و واگذاشتن آنان به عاقبت اعمالشان است؛ این خود نوعی تهدید و هشدار الهی است.