انعام سۈرىسى — ئايەت 98

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• أَنشَأَكُم: سىلەرنى يارىتىپ، ئەسلى يوقتىن پەيدا قىلدى.
• نَفْسٍ وَاحِدَةٍ: بىرلا جان، يەنى ئاتىمىز ئادەم ئەلەيھىسسالام.
• مُسْتَقَرٌّ: تۇرۇش، قارار تۇتقان جاي؛ بۇ يەردە ئانىلارنىڭ رەھمى (بالىياتقۇسى) كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• مُسْتَوْدَعٌ: ئامانەت قويۇلغان جاي؛ بۇ يەردە ئاتىلارنىڭ بەل ئومۇرتقىسى (نۇتپە ساقلىنىدىغان جاي) كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• فَصَّلْنَا: بىز ئېنىق بايان قىلدۇق، تەپسىلىي چۈشەندۈردۇق.
• يَفْقَهُونَ: چۈشىنىدىغان، ئىدراك قىلىدىغان كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنى ئېلان قىلىپ، ئىنسانلارنىڭ يارىلىشىدىكى بىرلىك ۋە ئۇلارنىڭ ھاياتلىق مۇساپىسىدىكى ئىككى مۇھىم باسقۇچنى بايان قىلىدۇ. ئۇ زات سىلەرنى بىرلا جان — ئاتىڭلار ئادەم ئەلەيھىسسالامدىن ياراتتى. ئادەمنى تۇپراقتىن يارىتىپ، ئاندىن ئۇنىڭ نەسلىنى زۇررىيەت قىلىپ يەر يۈزىگە تارقاتتى. شۇنىڭ بىلەن بىرگە سىلەرگە ئىككى خىل ساقلىنىش ۋە تۇرۇش جايىنى بەلگىلەپ بەردى: بىرى — ئانىلارنىڭ رەھمى، ئۇ سىلەرنىڭ ۋاقىتلىق تۇرۇش، شەكىللىنىش ۋە ئۆسۈش جايىڭلار؛ يەنە بىرى — ئاتىلارنىڭ بەل ئومۇرتقىسى، ئۇ سىلەرنىڭ نەسىل سۈپىتىدە ئامانەت قويۇلغان، كېيىنكى ئەۋلادقا يەتكۈزۈلىدىغان جايىڭلار. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتلەرنى، يەنى ئۆز قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان دەلىل-ئىسپاتلارنى، چۈشىنىش قابىلىيىتى بار، ئەقلىنى ئىشلىتىپ ئويلىنىدىغان كىشىلەر ئۈچۈن ئېنىق ۋە تەپسىلىي بايان قىلدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىنساننىڭ يارىلىشى تاساددىپىي ئەمەس، بەلكى بىر ياراتقۇچىنىڭ ئىرادىسى ۋە ھېكمىتى بىلەن بولغان. ئاتىمىز ئادەمدىن باشلىنىپ، ئانىلار رەھمى ۋە ئاتىلار بەلى ئارقىلىق داۋاملاشقان بۇ نەسىل زەنجىرى ئاللاھنىڭ ئىنسانغا بولغان مەرھەمىتى ۋە كۆيۈمىنىڭ ئىپادىسىدۇر. ئاللاھ بىزنى يوقتىن بار قىلدى، ھەر بىرىمىزگە تۇرۇش ۋە ساقلىنىش جايىنى تەييارلىدى. شۇڭا بىز ئاللاھنىڭ بۇ نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلىشىمىز، ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى چوڭقۇر چۈشىنىپ، ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، ئىمان ۋە ئىتائەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى چۈشىنىدىغان، پەرۋەردىگارىنى تونۇيدىغان ۋە ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.