An'om surasi — Oyat 98

Kalima ma'nolari:

• أنشأكم: sizlarni yaratdi, yo'qdan bor qildi.
• نَفْسٍ وَاحِدَةٍ: bitta jon — Odam alayhissalom.
• مُسْتَقَرٌّ: joylashadigan, qaror topadigan joy (onaning qorni/bachadoni).
• مُسْتَوْدَعٌ: omonat qo'yiladigan joy (otaning beli/sulbi).
• فَصَّلْنَا: batafsil bayon qildik, ochiq-oydin tushuntirdik.
• يَفْقَهُونَ: chuqur anglaydigan, tushunadigan.

Tafsir:

Alloh taolo o'zi sizlarni bitta jondan — Odam alayhissalomdan yaratdi. U zotni avval loydan yaratib, so'ng uning naslidan butun insoniyatni tarqatdi. Sizlarning har biringiz uchun ikki joyni belgilab qo'ydi: biri — mustaqar, ya'ni onalaringizning qorni (bachadon) bo'lib, u yerda sizlar o'sib, rivojlanib, qaror topasiz. Ikkinchisi — mustavda', ya'ni otalaringizning beli (sulb) bo'lib, u yerda nasl nafsingiz omonat sifatida saqlanadi. Alloh bu haqiqatlarni, o'z qudratiga dalolat qiluvchi alomatlarni batafsil bayon qildi. Lekin buni faqat chuqur fahmlaydigan, aqlini ishlatib, o'ylanadigan qavmgina anglab yetadi.

Foydalar:

1. Insonlarning barchasi bitta otadan — Odam alayhissalomdan yaratilgani ular o'rtasida tenglik va birodarlikni taqozo etadi. Hech kim nasl-nasabi, irqi yoki millati bilan boshqasidan ustun emas.
2. Ona qorni va ota belidagi bu tartib — Allohning buyuk hikmati va qudratining namunasidir. Inson o'z yaratilish tarixiga nazar solib, Yaratganini tan olishi va Unga shukr qilishi lozim.
3. Alloh o'z oyatlarini batafsil bayon qilgani — Uning bandalariga bo'lgan rahm-shafqatidandir. Bizdan talab qilinadigan narsa — bu oyatlarni fahmlash, o'ylash va ularga amal qilishdir.
4. Ushbu oyat insonni o'z asl kelib chiqishini eslab, kamtarlik va tavozega chorlaydi. Chunki har bir insonning boshlanishi oddiy bir tomchidan bo'lib, oxiri esa tuproqqa qaytishdir.
5. Allohning har bir ishida hikmat bor. Uning yaratishidagi bu nozik tizim — insonni o'ylashga, tadqiq qilishga va iymonini mustahkamlashga undaydi.