Аль-Джумуа сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• تَفِرُّونَ — қашасыңдар, жалтарасыңдар.
• مُلَاقِيكُمْ — сендерге жолығатын, кездесетін.
• عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ — жасырынды да, аянды да білуші (Аллаһ).
• فَيُنَبِّئُكُم — сендерге хабар берер, айтып қояр.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) айтқызады: «Айт: шынында өздерің қашып жүрген өлім сендерге міндетті түрде кездеседі». Яғни адам қанша қашса да, өлімнен құтыла алмайды — ол белгіленген уақыты келгенде сөзсіз келеді. Одан қашу пайда бермейді, себебі ол Аллаһтың тағдырымен жазылған нәрсе. Осы дүниеде өлімнен қашу мүмкін болмағаны сияқты, одан кейінгі өмірден де қашып құтылу мүмкін емес.

Содан кейін адамдар қайта тірілген күні жасырынды да, аянды да толық білетін Аллаһтың алдына қайтарылады. Ол — көзден таса болған нәрселерді де, көзге көрінген нәрселерді де білуші, ешнәрсе Оған жасырын емес. Сол күні Аллаһ оларға дүниеде жасаған барлық істерін хабарлап, әрбір амалына лайықты жазасын немесе сыйын береді. Жақсылық жасаған жақсылығын, жамандық жасаған жамандығын көреді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Өлім — әрбір жанның басына жазылған сөзсіз шындық. Одан қашу ешкімге пайда бермейді, сондықтан оған дайын болу керек.
• Өлімді еске алу адамды жақсылыққа қарай итермелейді, дүниенің өтпелі екенін ұғындырады.
• Аллаһ жасырынды да, аянды да білуші — сондықтан әр адам өз ісінің есебін беретінін ұмытпауы керек.
• Қиямет күні әркім өз амалының жемісін көреді. Бұл — әділдікке деген сенімді нығайтады.
• Ислам діні адамды өлімнен қорқып қашуға емес, оған лайықты дайындық жасауға, яғни жақсы амалдар жинауға шақырады.
• Осы аят арқылы адам өмірінің мәнін терең түсініп, өтпелі дүниеге артық байланып қалмай, мәңгілік өмірге дайындалуға бет бұрады.