Аль-Калам сүрәсе — Аять 43

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Хәшигә — кимсенеп, баш иеп, куркудан түбән төшкән.
• Әбсаруһүм — аларның күзләре.
• Тәрһәкүһүм — аларны каплар, чорнап алыр.
• Зиллә — хурлык, кимсетү.
• Сәлимүн — сәламәт, сау-сәламәт, авырусыз хәлдә.

Аять тәфсире:

Кыямәт көнендә кәферләрнең күзләре куркудан һәм хурлыктан түбән төшкән булыр, алар башларын да күтәрә алмаслар. Аларны һәрьяктан зур хурлык чорнап алыр, бу хурлык аларның йөзләрендә ачык күренер. Әмма алар дөньяда сәламәт, көчле, мөмкинлекле чакларында сәҗдә кылырга чакырылдылар — намаз укырга, Аллаһка гыйбадәт кылырга өндәлделәр. Ләкин алар тәкәбберлекләре аркасында сәҗдә кылудан баш тарттылар, үзләрен зур санап, Аллаһка буйсынмадылар. Хәзер, ахирәттә, аларга сәҗдә кылырга тәкъдим ителсә дә, алар моңа кадәр дә сәҗдә кылмаганнар иде, инде алар өчен бу мөмкин булмаячак. Алар дөньяда сәламәт вакытларында сәҗдә кылырга мөмкинлекләре булды, әмма кыланмадылар, шуңа күрә бүген алар хурлыкка һәм ґәзапка дучар булырлар.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Сәламәтлек һәм мөмкинлек — Аллаһның бөек нигъмәте, аны гыйбадәттә файдаланырга кирәк. Сәламәт чакта намаз укымаган кеше авырган яки картайган чакта укый алмый калырга мөмкин.
2. Тәкәбберлек — кешене Аллаһ юлыннан читкә алып китүче иң зур гөнаһларның берсе. Ул кешене хакыйкатьне кабул итүдән һәм гыйбадәт кылудан мәхрүм итә.
3. Аллаһка сәҗдә кылу — бәндәнең иң югары дәрәҗәсе. Сәҗдә кылган кеше Аллаһка иң якын була, ә сәҗдәдән баш тартучы үзенә хурлыктан башка һичнәрсә китерми.
4. Кыямәт көнендә һәркем үз эшләренә карап җавап бирер. Дөньяда мөмкинлек булганда эшләмәгән яхшы эшләр өчен кеше үкенер, ләкин үкенү инде файда бирмәс.
5. Намаз — Исламның терәге, аны калдыручы үз иманын куркыныч астына куя. Намазны вакытында, сәламәт чакта уку — бәндәнең Аллаһ алдындагы бурычы.