سوره قلم — آیه 43

معانی کلمات:

• خاشِعَةً: فروتن و ذلیل، در حالی که چشمانشان به زیر افتاده است.
• تَرهَقُهُم: آنان را میپوشاند و فرا میگیرد.
• ذِلَّةٌ: خواری و رسوایی.
• سَالِمُونَ: تندرست و سالم، بدون هیچ عذری.

تفسیر آیه:

در آن روز سخت قیامت، چشمان آنان از شدت شرم و ترس به زیر افتاده و خاشع و ذلیل است؛ خواری و رسوایی آنان را فرا میگیرد و از هر سو ذلت و ندامت آنان را احاطه میکند. این در حالی است که در دنیا، وقتی آنان را به سجود و عبادت خدا فرا میخواندند، در حالی که تندرست و سالم بودند و هیچ عذری نداشتند، از روی تکبر و استکبار از سجده کردن خودداری میکردند و به عبادت خداوند روی نمیآوردند. اما امروز در قیامت، در حالی که ناتوان و خوارند، هرگز توانایی سجده کردن ندارند و این خود عذابی مضاعف برای آنان است.

فواید و درسهای آیه:

• سجده و عبادت، نعمتی است که خداوند به بندگان سالم و توانا عطا کرده است؛ پس باید قدر این نعمت را بدانیم و پیش از آنکه فرصت از دست برود، به عبادت و بندگی خدا روی آوریم.
• تندرستی و سلامتی، بزرگترین فرصت برای تقرب به خداوند است؛ کسی که در سلامتی از عبادت رویگردان شود، در روزی که نیازمند رحمت خداست، پشیمان خواهد شد.
• تکبر در برابر فرمان خدا، انسان را به ذلت و خواری ابدی در آخرت میکشاند؛ در حالی که فروتنی و خشوع در برابر پروردگار، عزت و سربلندی را به همراه دارد.
• سجده، بالاترین حالت بندگی و نزدیکترین حالات بنده به خداست؛ پس نباید آن را سبک شمرد، بلکه باید آن را فرصتی برای پاکسازی روح و نزدیکی به پروردگار دانست.