سوره اعراف — آیه 158

معانی واژگان:

• أُمّی: به کسی گفته میشود که خواندن و نوشتن نمیداند؛ پیامبر اکرم ﷺ پیش از بعثت و حتی پس از آن، خواندن و نوشتن را از کسی نیاموخت و این نشانهی صدق نبوت اوست.
• کلماتِهِ: مراد از «کلمات الله»، وحیها، کتابهای آسمانی و احکام و وعدهها و وعیدهای الهی است که بر پیامبران نازل شده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به پیامبرش دستور میدهد که به تمام مردم جهان اعلام کند: ای همهی مردم! من فرستادهی خدا به سوی همگی شما هستم، نه فقط به سوی قوم یا نژاد خاصی. فرستادهی خدایی که مالکیت و فرمانروایی آسمانها و زمین همه از آنِ اوست و هیچ معبودِ برحقی جز او وجود ندارد؛ اوست که زنده میکند و میمیراند و حیات و مرگ همه به دست اوست.

پس ای مردم! به خدا ایمان بیاورید و یگانگی او را بپذیرید و به رسول او، محمد ﷺ که پیامبری درسخوانده و نانویسنده است و به خدا و تمام کلمات و کتابهای نازلشده بر پیامبران پیشین ایمان دارد، ایمان آورید و از او پیروی کنید و دستورهایش را به کار بندید تا در پرتو این ایمان و پیروی، به راه راست هدایت یابید و از گمراهی نجات پیدا کنید.

فواید و پیامهای آیه:

1. رسالت پیامبر اسلام ﷺ جهانی و جاودانه است و محدود به زمان یا مکان یا قوم خاصی نیست؛ بنابراین همهی انسانها در هر عصر و نسلی مخاطب این دعوتاند.
2. ایمان به خدا و ایمان به رسول او از هم جداییناپذیرند؛ کسی که به خدا ایمان آورد، باید به فرستادهی او نیز ایمان بیاورد و از او اطاعت کند.
3. صفات خداوند (مالکیت مطلق، یگانگی، حیاتبخشی و مرگآفرینی) دلایل محکمی برای لزوم ایمان به اوست؛ کسی که چنین قدرتی دارد، شایستهی عبادت و اطاعت است.
4. اُمّی بودن پیامبر ﷺ نشانهی عظمت معجزهی اوست؛ انسانی که خواندن و نوشتن نمیدانست، کتابی آورد که سراسر علم و حکمت است و این خود دلیلی بر الهی بودن رسالت اوست.
5. پیروی از پیامبر ﷺ تنها راه رسیدن به هدایت و رستگاری است و هر که در پی او رود، از تاریکیهای جهل و گمراهی به نور ایمان و دانش رهنمون میشود.