Sure A'râf — Ayet 159

Kelime Anlamları:

• Ümmet: Topluluk, cemaat, bir araya gelmiş insan grubu.
• Yehdûne: Doğru yolu gösterirler, hidayete erdirirler, rehberlik ederler.
• Bi’l-hakk: Hak ile, doğru ile, gerçek ile.
• Ya’dilûn: Adaletle hükmederler, insaflı davranırlar, zulmetmezler.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, İsrailoğulları’nın tamamının dalalet içinde olmadığını, içlerinden hak üzere dosdoğru yürüyen, adaleti ayakta tutan müstesna bir topluluğun bulunduğunu haber veriyor. Cenab-ı Hak, bu ayetle bizlere önemli bir hakikati öğretiyor: Bir toplumun içinde yaşanan sapkınlıklar, o toplumun tamamını yargılamamıza gerekçe olmamalıdır. Her toplumda, tıpkı bir kandil gibi karanlığı aydınlatan, hakikatin peşinden giden ve insanları doğruya çağıran salih kullar bulunur.

Bu topluluk, yalnızca kendileri doğru yolda olmakla yetinmemişler; aynı zamanda başkalarını da hakka davet etmişlerdir. “Yehdûne bi’l-hakk” ifadesi, onların sadece sözle değil, hâl ve davranışlarıyla da insanlara örnek olduklarını, hidayet rehberliği yaptıklarını gösterir. Onlar, Kur’an’ın ifadesiyle “hakka davet eden” ve “adaletle hükmeden” kimselerdir.

“Ve bihî ya’dilûn” cümlesi ise onların adalet vasfını öne çıkarır. Aralarında hüküm verirken, bir anlaşmazlığı çözerken, bir hak sahibinin hakkını teslim ederken asla zulmetmezler; hep hakkaniyetle, insafla ve dosdoğru bir şekilde davranırlar. Onlar için kişisel menfaatler, akrabalık bağları veya düşmanlık duyguları asla adaletin önüne geçmez.

Bu ayet, biz Müslümanlara da çok önemli bir mesaj verir: İçinde yaşadığımız toplum ne kadar bozulmuş olursa olsun, bizler hak üzere sabit kadem olmalı, doğruyu söylemekten ve adaleti uygulamaktan asla vazgeçmemeliyiz. Belki de o toplumun kurtuluşu, içindeki bu salih topluluğun varlığına bağlıdır. Rabbimiz, bizleri de bu müstesna topluluktan eylesin, hakka davet eden ve adaletle hükmeden kullarından olmayı nasip etsin.