Аль-Араф сүрөсү — Аят 37

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَظْلَمُ — эң катуу залым, эң чоң зулумдук кылуучу.
• افْتَرَىٰ — өзүнөн ойлоп чыгарып, жалган нерсени токуду.
• آيَاتِهِ — Аллахтын аяттары, белгилери, китеби (Куран).
• نَصِيبُهُم — аларга ыйгарылган үлүш, ырыскы.
• الْكِتَابِ — Лохул-Махфуздагы жазылган тагдыр китеби.
• يَتَوَفَّوْنَهُمْ — алардын жанын алышат, өлүмүн жеткиришет.
• تَدْعُونَ — сыйынып, чакырып жаткан нерселер.
• ضَلُّوا — жок болушту, көздөн кайым болушту.
• شَهِدُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ — өздөрүнө каршы күбөлүк беришти, өздөрү моюнга алышты.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллахка жалган нерсени токугандан, б.а. Ага шерик кошуп, Ага тиешелүү эмес сөздү айтып, же Анын ачык-айкын аяттарын (Куранды) жалганга чыгаргандан да чоң зулумдук кылган эч ким жок. Ушундай сыпаттагы адамдар — аларга Лохул-Махфузда жазылган үлүштөрү (жакшылык же жамандык) сөзсүз жетет. Акыры аларга өлүм периштеси жана анын жардамчылары келип, жандарын алышат. Ошондо периштелер аларды айыптап, шылдыңдап: «Аллахтан башка сыйынып, чакырып жүргөн кудайларыңар кайда? Аларды чакыргыла, силерге жардам беришсин!» — деп сурашат. Алар: «Бизден жок болушту, көздөн кайым болушту, алардын кайда экенин билбейбиз» — деп жооп беришет. Ошол учурда өздөрүнүн каапыр болгондуктарын өздөрү моюнга алып, өздөрүнө каршы күбөлүк беришет. Бирок ал моюнга алуу эч пайда бербейт, себеби ал кеч калган жана аларга каршы далил болуп калат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахка жалган токуу жана Анын аяттарын жалганга чыгаруу — эң чоң зулумдук. Ар бир адам бул жөнүндө ойлонуп, тили менен Аллах тууралуу сүйлөгөндө этият болушу керек.
• Ар кимдин үлүшү Аллахтын алдында белгилүү. Эч ким өзүнө жазылгандан ашык же кем ала албайт. Бул ыймандуу адамга тынчтык берет: эмне болсо да Аллахтын тагдыры менен болот.
• Өлүм сөзсүз келет жана ал келгенде эч ким качып кутула албайт. Ошондуктан адам өлүмгө даярдык көрүп, жакшылык иштерди кылышы керек.
• Аллахтан башка сыйынган нерселер өлүм убагында эч жардам бере албайт. Алар жок болушат, пайда келтиришпейт. Бул — жалган кудайларга таянгандардын акыбети.
• Каапырлыкты моюнга алуу өлүм алдында пайда бербейт. Тобо кылуу мүмкүн болгон убакта, ден соолукта жана жашоодо Аллахка кайтуу керек.
• Куран — ачык-айкын, туура жолго багыттоочу китеп. Аны жалганга чыгарбай, тескерисинче, окуп, түшүнүп, ага ыйман келтирүү — бакыттын жолу.
• Бул аят ыймандуу адамды Аллахтын адилеттигине ишенүүгө, зулумдуктан алыс болууга жана ар дайым Ага тообо кылууга чакырат. Аллахтын азабынан коркуп, Анын ырайымына үмүт кылуу — ыймандын белгиси.