Аль-Араф сүрөсү — Аят 74

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• خُلَفَاءَ — мураскерлер, орун басарлар; бир элдин ордуна келген кийинки муун.
• بَوَّأَكُمْ — силерди жайгаштырды, орноштурду, мекен кылды.
• سُهُولِهَا — анын (жердин) түздүктөрү, түзөң жерлери.
• قُصُورًا — сарайлар, чоң үйлөр.
• تَنْحِتُونَ — оюп жасайсыңар, кесип жасайсыңар (тоону оюп үй кылуу).
• آلَاءَ — нээматтар, жакшылыктар, берекелер.
• تَعْثَوْا — бузукулук кылуу, зордук-зомбулук кылуу; бул сөз жер бетиндеги эң оор бузукулукту билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбар Салихтин (алайхи-с-салам) элине кайрылып, аларга Өзүнүн улуу нээматтарын эскертет. Алардан мурун Аад эли жашаган, бирок алар каапырлыкка жана жалганга батып, кыйратылган. Андан кийин Аллах Таала Семууд элин алардын ордуна мураскер кылып, жер бетинде орноштурган. Аларга түздүктөрдө чоң сарайларды куруу, тоолорду оюп, алардын ичинен үйлөрдү жасоо мүмкүнчүлүгүн берген. Бул — Аллахтын аларга берген зор мүмкүнчүлүгү жана кудуретинин белгиси. Ошондуктан Аллах аларга: «Аллахтын силерге берген нээматтарын эстегиле, Ага шүгүр кылгыла жана жер бетинде бузукулук кылып, зордук-зомбулук таратпагыла» — деп буйруйт. Башкача айтканда, Аллахка каапырлык кылуудан жана күнөөлөрдү иштөөдөн тыйылып, жакшылык жолуна түшүүгө чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын нээматтарын эстөө — жүрөктү жумшартат. Бизге берилген ден соолук, байлык, турак жай, коопсуздук — баары Аллахтын тартуусу. Аларды эстөө бизди шүгүр кылуучу пенделерден кылат.
• Мураскерлик — жоопкерчилик. Биз да мурунку муундардын ордуна келгенбиз. Алардын тагдырынан сабак алып, жакшылык жолунда болушубуз керек.
• Жараткандын кудурети чексиз. Тоолорду оюп үй салуу, түздүктөрдө сарайларды куруу — адамга Аллах берген акыл жана күч-кубаттын натыйжасы. Бул Аллахтын адамзатка болгон мээримин көрсөтөт.
• Бузукулуктан алыс болуу — бакыттын ачкычы. Коомдо тынчтык, ынтымак жана жакшылык орношу үчүн ар бирибиз зордук-зомбулуктан, адилетсиздиктен жана күнөөлөрдөн алыс болушубуз зарыл.
• Ислам — шүгүр жана жакшылык дини. Ал бизди Аллахтын нээматтарын таанып, Ага ыраазы болууга жана жер бетинде жакшылык таратууга үндөйт. Бул дин аркылуу адам өзүнүн жаратылыш максатын таап, чыныгы бакытка жетет.

Ошондуктан бул аят бизди Аллахтын нээматтарын эстөөгө, шүгүр кылууга жана жер бетинде бузукулук таратпоого чакырат. Ал эми Ислам дини — адамды ушул жакшылыктарга жетектеген, жүрөктү нурга бөлөгөн туура жол.