Аль-Араф сүрөсү — Аят 75

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْمَلَأُ – коомдогу кадыр-барктуу, таасирдүү адамдар, башчылар, ак сөөктөр.
• اسْتَكْبَرُوا – текеберленди, өздөрүн жогору кармады, чоңсунуп, акыйкатты кабыл кылуудан баш тартты.
• اسْتُضْعِفُوا – алсыз, кемсиндилген, эзилген адамдар деп эсептелди.
• مُّرْسَلٌ – жиберилген, пайгамбар кылып жиберилген.
• أُرْسِلَ بِهِ – ал алып келген нерсе, башкача айтканда Аллахтын буйруктары жана шарияты.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Салих пайгамбардын (алайхи-ссалам) коомундагы текебер башчылар жана ак сөөктөр, өздөрүн бийик кармап, ыйман келтирүүнү артына таштаган адамдар, коомдун алсыз, кемсиндилген катмарындагы ыйман келтирген адамдарга кайрылып: «Силер Салих чын эле Раббиси тарабынан жиберилген пайгамбар экенин билесиңерби?» – деп сурашты. Бул суроо менен алар ыйманды шылдыңдап, шек туудуруп, «силер эмнеге ушундай алсыз адамга ээрчип калдыңар?» деген маанини берүүнү көздөштү. Ал эми ыйман келтирген алсыз адамдар болсо, бекем ишеним менен: «Биз Салих алып келген нерселердин баарына – Аллахтын буйруктарына, шариятына жана жиберген вахийсине – чын жүрөктөн ишенебиз, ага эч кандай шек жок», – деп жооп беришти. Алар өздөрүнүн алсыздыгына жана коомдогу төмөнкү ордуна карабастан, ыйманда бекем турушту жана акыйкатты тануудан баш тартышпады.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу сабактар:

• Ыйман – жүрөктүн иши: Адамдын коомдогу орду, байлыгы же бийлиги эмес, жүрөгүндөгү чын ыйманы анын чыныгы баалуулугун аныктайт. Алсыз деп эсептелген адамдар ыйман аркылуу улуу даражага жетет.
• Текеберлик – акыйкаттан тоскон дубал: Өзүн жогору кармап, текеберленүү адамды акыйкатты кабыл кылуудан алыстатат. Ал эми кичипейилдик жана моюн сунуу – ыймандын эшиги.
• Пайгамбарларга ишенүү – куткарылуунун жолу: Салих пайгамбарга ыйман келтиргендер сыяктуу, биз да Аллахтын бардык пайгамбарларына жана алар алып келген вахийге ишенишибиз керек. Бул ишеним бизди дүйнө жана акырет бактысына жеткирет.
• Алсыздардын жеңиши: Тарыхта көп учурда коомдун алсыз, кемсиндилген катмары ыйманга биринчи болуп кирип, акыйкаттын тарапкерлери болушкан. Бул – Аллахтын адилеттигинин белгиси: Ал кимди кааласа, ошону жогорулатат.
• Ыйманда бекем туруу: Коомдун басымы, шылдыңдоолору жана текеберлердин суроолору ыймандуу адамды алсыратпайт, тескерисинче, анын ишенимин дагы да бекемдейт. «Биз ишенебиз» деген жооп – эң күчтүү жооп.

Ушул аят аркылуу биз ыймандын чыныгы баалуулугун, текеберликтин зыянын жана Аллахтын алдында бардык адамдар тең экенин түшүнөбүз. Ислам – алсыздарды да, байларды да, башчыларды да акыйкатка чакырган, адамдын жүрөгүнө караган дин. Ким чын жүрөктөн ишенсе, ал Аллахтын алдында эң улуу даражага жетет.