اعراف سۈرىسى — ئايەت 75

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• الْمَلَأُ: قەۋمنىڭ ئاتاقلىق كىشىلىرى، چوڭلىرى ۋە باشلىقلىرى.
• اسْتَكْبَرُوا: تەكەببۇرلۇق قىلدى، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتتى.
• اسْتُضْعِفُوا: ئاجىز سانالدى، كۈچسىز ھېسابلاندى.
• مُّرْسَلٌ: ئەلچى، پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىلگەن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

سالاھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى ئىچىدە ئىككى گۇرۇپپا بار ئىدى. بىرىنچى گۇرۇپپا: قەۋمنىڭ تەكەببۇر، ھاكاۋۇر باشلىقلىرى ۋە ئاتاقلىق كىشىلىرى. ئۇلار ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتىپ، ئۆزلىرىنى ئۈستۈن ساناپ، ئىمان كەلتۈرمىدى. ئىككىنچى گۇرۇپپا: قەۋمنىڭ ئاجىز، كۈچسىز سانالغان كىشىلىرى. ئۇلار سالاھ ئەلەيھىسسالامغا ئىمان كەلتۈرگەن مۇئمىنلەر ئىدى.

تەكەببۇر باشلىقلار مۇئمىنلەرگە مەسخىرە قىلىش ۋە گۇمان پەيدا قىلىش مەقسىتىدە: «سىلەر ھەقىقەتەن سالاھنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنى بىلەمسىلەر؟» دەپ سورىدى. ئۇلار بۇ سوئالنى ئىنكار ۋە مەسخىرە ئاھاڭىدا سورىغان بولسىمۇ، مۇئمىنلەر ئىمانلىرىدا چىڭ تۇرۇپ، ئىزچىل جاۋاب بەردى: «بىز ھەقىقەتەن سالاھ ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن ۋەھىيگە، ئۇنىڭ شەرىئىتىگە ئىشىنىمىز، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىمىز ۋە ئۇنىڭغا بويسۇنىمىز.»

بۇ ئايەتتىن ئالىمىزكى، ھەقىقەت ئالدىدا ئىنسانلار ئىككى خىل پوزىتسىيە تۇتىدۇ: بىرى تەكەببۇرلۇق قىلىپ ھەقىقەتنى رەت قىلىش، يەنە بىرى كەمتەرلىك بىلەن ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىش. ئاجىز سانالغان مۇئمىنلەر ئۆزلىرىنىڭ ئىجتىمائىي ئورنىنىڭ تۆۋەنلىكىگە قارىماي، ئىمان جەھەتتە ئەڭ ئۈستۈن مەرتىۋىگە ئېرىشتى. بۇ بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنساننىڭ قىممىتى ئۇنىڭ بايلىقى، ئەمەل-دەرىجىسى ياكى جەمئىيەتتىكى ئورنى بىلەن ئەمەس، بەلكى ئاللاھقا بولغان ئىمانى ۋە تەقۋاسى بىلەن ئۆلچىنىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بىز بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىشىمىز كېرەك. قاچانكى بىز ھەقىقەتكە دۇچ كەلگەندە، تەكەببۇرلۇق قىلماي، كەمتەرلىك بىلەن قوبۇل قىلىشىمىز لازىم. سالاھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىدىكى ئاجىز مۇئمىنلەرگە ئوخشاش، بىز ھەمىشە ئىمانىمىزدا چىڭ تۇرۇپ، ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە ئىشىنىشىمىز ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى تەكەببۇرلۇقتىن ساقلىسۇن، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان كەمتەر قۇللاردىن قىلسۇن. ئامىن.