Muddassir surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• رَهِينَةٌ — garovga qo‘yilgan, bog‘langan, qamalgan.

Tafsir:

Har bir jon o‘zi qilgan amallariga garovga qo‘yilgandir. Ya’ni, har bir inson o‘zi kasb qilgan yaxshi-yu yomon ishlari bilan bog‘lanib qoladi. Agar uning amallari yaxshi bo‘lsa, bu amallar uni najotga olib chiqadi va azobdan qutqaradi. Agar amallari yomon bo‘lsa, o‘sha yomon amallar uni halokatga yetaklaydi va jahannamda qamab qo‘yadi. Har bir inson o‘zi qilgan ishining garovidir — u o‘z amaliga qarab yo saodatga erishadi, yo shaqqatga duchor bo‘ladi. Bu hol umumbashariy bo‘lib, hech kim bundan mustasno emas. Faqatgina Allohning rahmati bilan, imon va solih amallar orqali o‘zini bu garovdan xalos qilgan bandalar — o‘ng taraf egalari (as’habul-yamin) bundan mustasnodirlar. Ular o‘z amallari bilan o‘zlarini qutqarib, jannatga kirishga muyassar bo‘ladilar.

Foydalar:

• Har bir inson o‘z qilmishlari uchun mas’uldir; hech kim boshqasining gunohini o‘z zimmasiga olmaydi. Bu esa insonni mas’uliyatli bo‘lishga, o‘z amallarini o‘ylab qilishga undaydi.
• Yaxshi amal insonni qutqaruvchi, yomon amal esa halokatga yetaklovchi ekanini bilish mo‘minni doimo yaxshilikka intilishga, yomonliklardan yiroq bo‘lishga chorlaydi.
• Ushbu oyat insonga dunyo hayotining o‘tkinchi ekanini va asl hayot oxiratda ekanini eslatib, uni ibodat va toatga rag‘batlantiradi.
• Islom dinida har bir insonning qadri va sha’ni yuksak ekani, uning taqdiri o‘z qo‘lida ekani — ya’ni kim o‘zini yaxshilikka yetaklasa, o‘ziga yaxshilik qilgan bo‘ladi, degan haqiqat namoyon bo‘ladi.