Аль-Инсан сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• فَاصْبِرْ — сабыр ет, төзімді бол.
• لِحُكْمِ رَبِّكَ — Раббыңның үкіміне, яғни Оның жарату және шариғат арқылы белгілеген үкімдеріне.
• آثِمًا — күнәһар, күнәға батқан адам.
• كَفُورًا — қатты қарсы келуші, имансыз, күпірлікте шектен шыққан адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Өзінің елшісіне ﷺ бұйырып: «Раббыңның үкіміне сабыр ет» дейді. Бұл үкім екі түрлі: бірі — Аллаһтың тағдыр бойынша белгілегені (қадар), екіншісі — шариғат арқылы бұйырған үкімдері. Сондықтан мұсылман Аллаһтың тағдырлық үкіміне де, діни үкімдеріне де сабырмен, берілгендікпен қарауы керек. Пайғамбар ﷺ-ге уахиді жеткізу жолында кездесетін қиындықтарға, қарсылықтарға төзімді болу бұйырылады.

Содан кейін Аллаһ: «Олардың арасынан күнәһарға да, қатты күпірлік етушіге де бағынба» дейді. Яғни күнәға шақырса да, күпірлікке шақырса да, олардың тілегін орындама. «Әлде» (أو) деген жалғаулық екі түрлі топты білдіреді: біреулері күнә мен әуесқойлыққа батқандар, енді біреулері имансыздық пен адасушылықта шектен шыққандар. Кейбір ғалымдар бұл жалғаулықты «және» мағынасында түсіндіріп, екі сипатты бір адамда жинақтап түсінген: кәпірлердің көбісінде күнә мен күпірлік қатар кездеседі. Қалай болғанда да, аяттың мәні анық: Аллаһқа қарсы келетін адамдардың ешбір шақыруына бой ұрмау керек.

Бұл аят Пайғамбар ﷺ-ге ғана емес, барлық мүміндерге жол сілтейді: Аллаһтың үкімдеріне сабыр ету, Оған қарсы келетіндерге ермеу — иманның берік тұғыры.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың тағдырлық және шариғаттық үкімдеріне сабыр ету — әрбір мұсылманның парызы. Сабыр — иманның жартысы, ол адамды Аллаһтың разылығына жеткізеді.
• Күнә мен күпірлікке шақыратын адамдарға бағынбау керек. Бұл — иманды қорғаудың, жүректі таза ұстаудың жолы.
• Адамдардың арасында күнәһарлар да, күпірлік етушілер де болады; мұсылман олардың жолынан аулақ болып, өз жолында берік тұруы тиіс.
• Сабыр мен тақуалық — Аллаһтың көмегіне ие болудың кілті. Кім Аллаһқа сүйеніп, Оның үкімдеріне бой ұсынса, ол ешқашан зиянға ұшырамайды.
• Бұл аят мұсылманды Аллаһқа деген сенімде берік болуға, сыртқы қысымдар мен азғыруларға қарсы тұруға шақырады. Ислам — шыдамдылық пен беріктік діні, ол адамды әлсіздіктен емес, күш-қуат пен иманнан нәрлендіреді.