انفال سۈرىسى — ئايەت 44

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• ﴿وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ﴾: ئەسلىگە ئالغىنكى، ئۇ چاغدا ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئۇلارنى كۆرسەتتى.
• ﴿إِذِ الْتَقَيْتُمْ﴾: ئۇرۇش مەيدانىدا ئۇچراشقان ۋاقتىڭلاردا.
• ﴿فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا﴾: كۆزۈڭلاردا ئۇلارنى ئاز قىلىپ كۆرسەتتى.
• ﴿وَيُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ﴾: ئۇلارنىڭ كۆزىدىمۇ سىلەرنى ئاز قىلىپ كۆرسەتتى.
• ﴿لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا﴾: ئاللاھ تائالا ئەزەلدىن بېكىتىلگەن ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى.
• ﴿وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ﴾: ھەممە ئىشلار ئاخىرىدا ئاللاھ تائالاغا قايتۇرۇلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! ئاللاھ تائالا سىلەرگە بەدرى كۈنىدىكى ئۇلۇغ مەرھەمىتىنى ئەسلىگىن. ئۆز ئارا ئۇچراشقان ۋاقتىڭلاردا، ئاللاھ تائالا دۈشمەن قوشۇنىنى كۆزۈڭلاردا ئاز قىلىپ كۆرسەتتى. شۇنىڭ بىلەن سىلەر ئۇلارغا قارشى ئالغا ئىلگىرىلەشكە جۈرئەت قىلدىڭلار، ئۇرۇشتىن قورقمىدىڭلار. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئاللاھ تائالا سىلەرنىمۇ دۈشمەنلەرنىڭ كۆزىدە ئاز قىلىپ كۆرسەتتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلارمۇ سىلەرگە قارشى ئالغا ئىلگىرىلەشكە جۈرئەت قىلدى، قايتىپ كېتىشنى ئويلىمىدى. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالانىڭ ئەزەلدىن بېكىتىپ قويغان ئىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشى ئۈچۈن بولدى. ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنى ئۆلتۈرۈش ۋە ئەسىر ئېلىش بىلەن جازالايدىغان، مۇئمىنلەرگە بولسا غەلىبە ۋە زەپەر ئاتا قىلىدىغان ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇردى. ھەممە ئىشلار ئاخىرىدا يالغۇز ئاللاھ تائالاغا قايتۇرۇلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر كىمنى قىلغان ئەمىلىگە قاراپ مۇكاپاتلايدۇ ياكى جازالايدۇ. ياخشى ئەمەل قىلغان كىشىگە ياخشىلىق بىلەن، يامان ئەمەل قىلغان كىشىگە يامانلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىشنى ئۆز ھېكمىتى بويىچە ئورۇنلاشتۇرىدۇ. بەزىدە دۈشمەننى كۆزىمىزگە ئاز قىلىپ كۆرسىتىدۇ، بەزىدە بىزنى دۈشمەننىڭ كۆزىگە ئاز قىلىپ كۆرسىتىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ئەزەلدىن بېكىتكەن ئىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈندۇر. شۇڭا بىز ھەر قانداق ئەھۋالدا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشىمىز، ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە غەلىبە ۋەدە قىلغان، بۇ ۋەدە ھەقىقەتتۇر. بىز پەقەت ئاللاھقا يۆلەنسەك، ئاللاھ بىزگە ياردەم قىلىدۇ. ھەممە ئىشلار ئاخىرىدا ئاللاھقا قايتىدۇ، شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەشىمىز، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشىمىز، ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي مۇئمىنلەردىن قىلغاي!