Аль-Анфаль сүрөсү — Аят 51

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَٰلِكَ (заалика) — «ушул», «ушул азап», «ушул жаза». Бул жерде каапырларга берилген азапты көрсөтөт.
• بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ (бимаа каддамат айдиикум) — «колдоруңар алдын ала жасаган нерселер себебинен». «Колдор» деп айтылышы — адамдын өзү жасаган иш-аракеттерин билдирет, башкача айтканда, алар өздөрү кылган күнөөлөр жана каапырлык себебинен.
• ظَلَّامٍ (заллам) — «эч кимге зулум кылбаган», «адилетсиздик кылбаган». Бул сөз «зулум» дегендин күчөтүлгөн түрү, бирок Аллахка карата колдонулганда «эч качан зулум кылбайт» деген маанини берет.
• لِّلْعَبِيدِ (лил-абиид) — «кулдарга», башкача айтканда, Аллахтын жаралган пенделерине.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят каапырларга жана күнөөкөрлөргө берилген азаптын себебин ачык баяндайт. Аларга тийген ушул катуу жаза — алардын өз колдору менен кылган иштеринин, башкача айтканда, дүйнөдө жасаган каапырлыктарынын, күнөөлөрүнүн жана бузукулуктарынын натыйжасы. Аллах Таала аларга эч кандай зулумдук кылган эмес, тескерисинче, алар өздөрү жасаган иштердин жообун тартышат. Аллах Таала пенделерине эч качан адилетсиздик кылбайт, ал тургай бир зарранын салмагындай да зулум кылбайт. Ал — эң адилеттүү Өкүмдар, Анын өкүмүндө эч кандай адилетсиздик жок. Ким жакшылык кылса — өзүнө, ким жамандык кылса — өзүнө зыян. Аллах Таала адамдарды алардын иштерине жараша адилеттүү түрдө соттойт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги — Аллах Таала эч кимге зулум кылбайт. Бул бизге Аллахтын ырайымына жана адилеттигине ишенүүнү, Ага болгон мамилебизде үмүттүү болууну үйрөтөт. Аллах адилеттүү болгондуктан, жакшылык кылгандар сөзсүз сыйлыгын алышат.
• Жоопкерчилик — Ар бир адам өз иши үчүн жооп берет. Бул бизди жакшылыкка умтулууга, жамандыктан качууга чакырат. Биз кылган иштерибиздин натыйжасын көрөбүз.
• Ислам — адилеттик дини — Ислам адамдарды адилеттикке, чындыкка жана жакшылыкка чакырат. Аллахтын адилеттиги бизге бул дүйнөдө жана акыретте дагы үмүт берет.
• Тообо кылуу мүмкүнчүлүгү — Аллах зулум кылбагандыктан, ким күнөө кылса да тообо кылып, жакшылыкка кайтса, Аллах аны кечирет. Бул бизди Аллахтын ырайымына үмүттөнүүгө жана жаңы башталыш жасоого чакырат.
• Ырайымдуулук — Аллахтын адилеттиги Анын ырайымы менен коштолот. Ал пенделерине зулум кылбайт, тескерисинче, аларга тообо кылууга жана жакшылыкка кайтууга мүмкүнчүлүк берет. Бул бизди Исламга болгон сүйүүбүздү жана ишенимибизди бекемдейт.