Аль-Анфаль сүрәсе — Аять 67

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أسْرَى — әсирләр, сугышта әсир төшкәннәр.
• يُثْخِنَ — көчәйтсен, күпләп үтерсен, җирдә ныклыкка ирешсен.
• عَرَضَ الدُّنْيَا — дөнья малы, вакытлыча файда, фәдия (түләү) акчасы.
• الآخِرَةَ — ахирәт, ул дөньядагы мәңгелек сәвап.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә Мөхәммәд пәйгамбәргә (с.г.в.) һәм мөэминнәргә Бәдер сугышындагы әсирләргә карата хөкем бирә. Бу аятьтә Аллаһы пәйгамбәргә дошманнарыннан әсир тоту ярамаганын белдерә, әгәр дә ул әсирләрне алганчы, җирдә көчәеп, дошманны куркытып, Ислам динен ныкытмаган булса. Ягъни, пәйгамбәргә сугышта җиңү яулап, дошманның көчен сындырганчы, әсирләр алып, аларны азат итеп яки фәдия алып җибәрү дөрес түгел. Чөнки бу эш дошманның рухын күтәрергә һәм аларның яңадан һөҗүм итүенә сәбәп булырга мөмкин.

Аллаһы Тәгалә мөэминнәргә мөрәҗәгать итеп: "Сез Бәдердәге әсирләрдән фәдия (акча) алып, дөнья малын телисез, ә Аллаһы сезнең өчен ахирәтне, ягъни Ислам диненә ярдәм итеп, аның дәрәҗәсен күтәрүне һәм ахирәттәге мәңгелек сәвапны тели", — дип әйтә. Сезнең бу эшегез дин эшендә тулы ихласлык белән эш итмәвегезне күрсәтә. Аллаһы Тәгалә — Үзенең кодрәте белән һәрнәрсәгә ия булучы, Үзе теләгәнчә хөкем итүче, Үзенең эшендә һәм хөкемендә хикмәтле зат.

Бу аять Бәдер сугышында әсир төшкән мөшрикләрдән фәдия алу хакында иңгән. Мөселманнар аларны тотып, акча алырга теләгәннәр иде. Аллаһы Тәгалә аларны бу эш өчен шелтәләп, дөрес юлны күрсәтте: әүвәлдә дошманны тулысынча көчсезләндерергә кирәк, аннары гына әсирләрне азат итү яки фәдия алу турында уйларга була.

Аятьтән алынган файдалар:

• Дин эшендә тулы ихласлык һәм Аллаһы ризалыгы өчен көрәшү мөһим, дөнья малына кызыгып эш итү дөрес түгел.
• Ислам — көч һәм ныклык дине; дошманга каршы беренче чиратта көчле булырга, аннары шәфкать күрсәтергә кирәк.
• Аллаһының һәр хөкемендә хикмәт бар; Ул бәндәләренең файдасын белә һәм аларны дөрес юлга өнди.
• Мөэминнәргә ахирәтне өстен күрергә һәм дөньяның вакытлыча нәрсәләренә алданырга ярамавын өйрәтә.