انفال سۈرىسى — ئايەت 67

1) لۇغەتتىكى ئىزاھلار:

• أَسْرَىٰ: ئەسىرلەر، يەنى ئۇرۇشتا قولغا چۈشكەن دۈشمەنلەر.
• يُثْخِنَ: ئېغىر زەربە بېرىش، يەنى دۈشمەننى ئېغىر مەغلۇبىيەتكە ئۇچرىتىپ، ئۇرۇش قىلىش ئىقتىدارىنى يوقىتىش.
• عَرَضَ الدُّنْيَا: دۇنيانىڭ ئۆتكۈنچى مەنپەئەتى، يەنى پۇل-مال، ئەسىرلەردىن ئېلىنىدىغان فىدىيە قاتارلىقلار.
• عَزِيزٌ: غالىب، ھېچكىم ئۇنىڭغا تەڭ كېلەلمەيدىغان قۇدرەتلىك.
• حَكِيمٌ: ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى، ھەر ئىشى ھېكمەت ۋە مەنپەئەتكە ئاساسلانغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت بەدر ئۇرۇشىدا مۇسۇلمانلارنىڭ ئەسىرلەرنى ئېلىپ فىدىيە ئېلىش مەسىلىسىگە مۇناسىۋەتلىك نازىل بولغان. ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرگە ۋە مۇئمىنلەرگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، بىر پەيغەمبەرنىڭ دۈشمەنلەردىن ئەسىر ئېلىشى ئۈچۈن ئاۋۋال يەر يۈزىدە ئۇرۇش قىلىپ، دۈشمەننىڭ كۈچىنى ئاجىزلاشتۇرۇشى، كۇفرىنى يېنىش، ئىسلامنى ئەزىز قىلىشى كېرەك. ئەگەر ئۇرۇش تېخى ئاخىرلاشماي تۇرۇپلا ئەسىر ئېلىپ فىدىيە ئېلىشقا ئالدىراش بولسا، بۇ دۇنيا مەنپەئەتىنى كۆزلەش بولۇپ قالىدۇ. ئاللاھ بولسا سىلەرنىڭ ئاخىرەت ساۋابىنى ئىستەيدۇ، دىننىڭ غەلىبە قىلىشىنى ۋە ئىسلامنىڭ ئەزىز بولۇشىنى ئىستەيدۇ. شۇڭا ئاللاھ تائالا ئەسىر ئېلىش ۋە فىدىيە ئېلىش مەسىلىسىدە ئەقىللىق ۋە ھېكمەتلىك ئىش قىلىشنى بۇيرۇيدۇ. ئاللاھ غالىبتۇر، ھېچكىم ئۇنىڭغا تەڭ كېلەلمەيدۇ؛ ھەر ئىشى ھېكمەت بىلەن بولىدۇ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرى ۋە چەكلىمىلىرىدە چوڭقۇر مەنپەئەت بار.

بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دىن ئۈچۈن قىلىنغان ھەر قانداق ئىشتە ئاخىرەتنى ئاساس قىلىش كېرەك، پەقەت دۇنيا مەنپەئەتىگە ئالدىراش توغرا ئەمەس. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلغان كىشى ئاخىرەتتە چوڭ ساۋابقا ئېرىشىدۇ. ئىسلام دىنى ھەمىشە ئەزىز ۋە غالىب بولىدۇ، چۈنكى ئۇنىڭ ئىگىسى ئاللاھ غالىب ۋە ھېكمەتلىكتۇر.