Аль-Анфаль сүрөсү — Аят 74

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• هَاجَرُوا (хажаруу): Аллахка жана Анын динине ыраазы болуп, өз мекенин, үй-бүлөсүн, мал-мүлкүн таштап, динди эркин кармоо мүмкүн болгон жерге көчүү.
• جَاهَدُوا (жаахадуу): Аллахтын жолунда күч-кубат, мал-мүлк жана жан-дили менен аракет кылуу, адилеттик менен акыйкатты жогорулатуу үчүн күрөшүү.
• آوَوا (аавау): Мухажирлерди өз үйлөрүнө, шаарларына кабыл алып, баш калкалап, жардам берип, колдоо көрсөтүү.
• نَصَرُوا (насаруу): Мухажир бир туугандарына мал-мүлк, күч-кубат жана ар кандай жолдор менен жардам берип, колдоо көрсөтүү.
• مَغْفِرَةٌ (магфират): Күнөөлөрдүн кечирилиши, Аллахтын кечиримдүүлүгү.
• رِزْقٌ كَرِيمٌ (ризкун кариим): Улуу, берекелүү, эч кандай минетсиз жана кемчиликсиз ырыскы — бейиштин тамагы жана түбөлүк жыргалчылык.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыйман келтирген, Аллах үчүн өз мекенин таштап көчкөн (хижра кылган) жана Аллахтын жолунда жан-дили, мал-мүлкү менен күрөшкөн (жихад кылган) адамдарды, ошондой эле ошол көчүп келген бир туугандарын өз үйлөрүнө кабыл алып, аларга жардам берип, колдоо көрсөткөн адамдарды мактайт. Аллах аларды «чындыгында эле ыймандуулар» деп атайт. Башкача айтканда, алар ыймандын талаптарын толук аткарып, ыйманын иш жүзүндө далилдеген чыныгы ыймандуу адамдар. Алар үчүн Аллахтын кечирими жана улуу, берекелүү ырыскы бар. Бул ырыскы — бейиштин түбөлүк жыргалчылыгы, анда эч кандай минет да, кемчилик да жок.

Бул аятта хижра кылгандар менен аларга жардам бергендердин ортосундагы биримдик, бир туугандык жана өз ара колдоо макталат. Ошондой эле, чыныгы ыйман деген жөн гана сөз менен эмес, иш жүзүндө — курмандыкка баруу, жардам берүү жана Аллахтын дини үчүн аракет кылуу менен далилденет. Аларга убада кылынган кечирим жана улуу ырыскы — бул дүйнөдөгү эң чоң сыйлык, бейиштин түбөлүк бактысы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга кызыктыруучу ойлор:

• Чыныгы ыйман — иш жүзүндөгү аракет менен далилденет. Ыйман жөн гана тил менен айтылган сөз эмес, ал Аллах үчүн курмандыкка баруу, бир туугандарга жардам берүү жана жакшылыкка умтулуу менен көрүнөт. Бул аят аркылуу ар бир адам өз ыйманын бекемдөөгө жана жакшы иштерди кылууга умтулат.
• Бир туугандык жана өз ара жардам — ыймандын негизи. Мухажирлерди кабыл алып, жардам бергендер Аллах тарабынан «чыныгы ыймандуулар» деп аталган. Бул бизге бири-бирибизге колдоо көрсөтүү, жардам берүү жана боорукер болуу аркылуу Аллахтын ыраазылыгына жетүүгө болорун үйрөтөт.
• Аллахтын сыйлыгы — кечирим жана улуу ырыскы. Аллах ыймандуу жана жакшы иш кылгандарга кечирим жана бейиштин түбөлүк жыргалчылыгын убада кылган. Бул — эң чоң үмүт жана кубаныч. Ар бир адам бул сыйлыкка жетүүнү каалап, жакшылыкка умтулат.
• Ислам — курмандыкка баруунун жана биримдиктин дини. Бул аятта хижра кылгандар менен жардам бергендердин биримдиги макталат. Ислам дини адамдарды бириктирет, аларды бир тууган кылат жана өз ара жардамга чакырат. Бул — исламдын сулуулугу жана анын жүрөктөрдү бириктирүүчү күчү.