Takvir surasi — Oyat 28

Kalimalarning maʼnolari:

• liman shā'a – kim xohlasa, kim iroda qilsa.
• an yastaqīm – toʻgʻri yoʻldan bormoq, haq yoʻlida sobit qolmoq, eʼtiqod va amalda mustahkam boʻlmoq.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo Qurʼoni Karimning butun insoniyat uchun nasihat va eslatma ekanini bayon qilmoqda. Yaʼni, bu Qurʼon — butun olamlar ahliga yuborilgan pand-nasihatdir. U faqatgina maʼlum bir qavm yoki zamonga xos emas, balki u qiyomatgacha keladigan barcha insonlar uchun hidoyat manbaidir.

Bu nasihatdan bahramand boʻlish sharti esa — insonning o'z irodasi bilan toʻgʻri yoʻlni tanlashi va unda sobit qolishidir. Kim haqni idrok etib, iymon keltirishni va solih amallar qilishni xohlasa, Qurʼon unga eng buyuk yoʻl koʻrsatuvchi boʻladi. Lekin bu xohish va iroda ham yolgʻiz insonning kuchi bilan emas, balki Allohning madadi va inoyati ila amalga oshadi. Zero, insonning irodasi Alloh taoloning irodasiga boʻysunadi. Alloh xohlamas ekan, hech kim toʻgʻri yoʻlga mustaqil ravishda qodir boʻla olmaydi.

Shuning uchun ham bandaga yarashadigan ish — Qurʼonni o'qib, undagi amr va nahiylarga amal qilish, toʻgʻri yoʻldan ogʻishmaslikka astoydil harakat qilish va bu yoʻlda Allohdan yordam soʻrashdir.

Foydalar:

• Qurʼoni Karim barcha insonlar uchun ochiq daʼvat boʻlib, unda hech kim uchun toʻsiq yoʻq. Har kim xohlasa, undan hidoyat olishi mumkin.
• Toʻgʻri yoʻl — ixtiyoriy tanlovdir. Islomda majburlash yoʻq; inson o'z irodasi bilan haqni qabul qiladi.
• Inson o'z irodasini ishga solishi bilan birga, Allohning yordamiga muhtojligini ham unutmasligi kerak. Bu esa tavhid aqidasining asosiy jihatlaridan biridir.
• Ushbu oyat musulmonlarni Qurʼonga mehr qoʻyishga, uni tilovat qilish va undagi koʻrsatmalarga amal qilishga undaydi. Chunki Qurʼon — hayotning har bir sohasida toʻgʻri yoʻlni koʻrsatuvchi eng buyuk nasihatdir.