Аль-Бурудж сүрөсү — Аят 19

1. Сөздөрдүн мааниси:

• بَلِ (бал): «тескерисинче», «бирок» — мурунку айтылган ойду өзгөртүп, жаңы мааниге өтүү үчүн колдонулат.
• الَّذِينَ كَفَرُوا (ал-лазина кафару): «каапырлык кылгандар», «ыйман келтирбегендер» — Аллахты жана Анын элчисин таныбаган адамдар.
• فِي تَكْذِيبٍ (фи тазкиб): «жалганга чыгаруу ичинде», «жалган деп эсептөө абалында» — «تكذيب» сөзү «жалганга чыгаруу», «четке кагуу» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мурунку аяттарга байланыштуу айтылып, пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана анын коомуна карата айтылган. Аллах Таала мурунку каапыр коомдордун — Фараондун, Самуд элинин жана башкалардын — кандай кыйроого учураганын эскертип, аларга сабак боло турган белгилерди баяндады. Бирок алар бул белгилерден сабак алышпады.

Андан кийин Аллах мындай дейт: «Тескерисинче, каапырлык кылгандар дайыма жалганга чыгаруу абалында». Башкача айтканда, алардын ыйман келтирбей калышынын себеби — аларга эскертүү же далил жетпегени эмес. Тескерисинче, алар өздөрүнүн напасына, каалоосуна ээрчип, пайгамбар алып келген чындыкты жалганга чыгарып, аны четке кагууда. Бул алардын мурунку каапыр коомдордун жолун улантып жатканын көрсөтөт. Алар Куранды жалганга чыгарышты, аны сыйкыр же поэзия деп аташты, бирок Куран — улуу, ардактуу китеп, сакталган тактада (Лавхул-Махфузда) сакталган, ага эч кандай өзгөртүү же бурмалоо жетпейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ыйманга чакыруу: Бул аят бизге ыйман келтирбей калуунун негизги себеби — акылсыздык же далилдин жетишсиздиги эмес, тескерисинче, өз каалоосуна ээрчүү жана текеберлик экенин түшүндүрөт. Ошондуктан ар бир адам чындыкты кабыл алууга ачык жүрөк менен аракет кылышы керек.
• Курандын улуулугу: Куран — жалганга чыгарылуучу жөнөкөй сөз эмес, ал Лавхул-Махфузда сакталган, эч өзгөртүүгө дуушар болбой турган улуу китеп. Бул анын чындыгын жана ишенимдүүлүгүн далилдейт.
• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку каапыр коомдордун кыйроосу бизге эскертүү. Аларга да эскертүү келген, бирок алар жалганга чыгарышкан. Биз бул тарыхтан сабак алып, чындыкты кабыл алышыбыз керек.
• Исламдын жөнөкөйлүгү: Ислам — татаал эмес, түшүнүктүү жана ачык. Ал адамды чындыкка, акылга жана жакшылыкка чакырат. Куранды окуп, анын маанисин түшүнүү аркылуу ар бир адам туура жолду таба алат.
• Үмүт: Каапырлар жалганга чыгарып жатканына карабастан, Аллах алардын баарын билет жана алардын иш-аракеттерин көзөмөлдөйт. Ыймандуу адамдар үчүн бул — сооротуу жана үмүт булагы.