Buruj surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma’nolari:

• Bal: Bu yerda “yo‘q, aksincha” ma’nosida kelib, avvalgi mavzudan yangi mavzuga o‘tishni bildiradi.
• Allazina kafaruu: Kofir bo‘lganlar, ya’ni Allohning birligini va Rasulini inkor etganlar.
• Fi takziib: Yolg‘onlashda, inkor etishda davom etish, o‘jarlik bilan rad etish.

Tafsir:

Ey Muhammad! Senga avvalgi ummatlar — Fir’avn va Samud qavmining xabarlari yetib kelgani rost. Ular o‘z payg‘ambarlarini yolg‘onchiga chiqarib, halokatga uchradilar. Ammo bu voqealar bugungi kofirlarga ibrat bo‘lmadi. Yo‘q, ular o‘zlaridan oldin o‘tganlarning qilmishlarini takrorlamoqdalar. Ular uchun iymon yo‘lida hech qanday to‘siq yo‘q edi — ularga payg‘ambar keldi, mo‘jizalar ko‘rsatildi, o‘tgan ummatlarning taqdiri eslatildi. Lekin ular haqni ko‘rganlarida ham, o‘zlarining havoyi nafslariga ergashib, Rasulni va Qur’onni yolg‘onchiga chiqarishda davom etmoqdalar. Ularning bu qilmishi o‘zlaridan oldingi kofirlarning qilmishiga o‘xshaydi — ular ham o‘jarlik bilan haqni inkor etgan edilar. Alloh ularni to‘liq biladi va qurshab olgandir; ularning yashirin yoki oshkora qilgan hech bir amali Undan yashirin emas. Ular Qur’onni “she’r”, “sehr” deb da’vo qiladilar, lekin bu — buyuk va ulug‘ Qur’ondir. U Lavh-i Mahfuzda saqlanib, hech qanday o‘zgartirish va buzilishga duchor bo‘lmaydi. Ularning takzibi faqat o‘zlariga zarar keltiradi, chunki ular shu bilan o‘zlarini halokatga tashlamoqdalar.

Foydalar:

• Kofirlarning o‘jarligi va haqni inkor etishi ularni halokatga yetaklaydi, xuddi avvalgi ummatlar halok bo‘lganidek.
• Alloh taolo o‘z bandalarining barcha amallarini biladi va qurshab olgandir; hech kim Undan qochib qutula olmaydi.
• Qur’onning himoyasi Allohning o‘zi zimmasidadir; u hech qachon o‘zgartirilmaydi va buzilmaydi.
• Ibrat olish — aqlli kishining ishi; o‘tganlarning taqdiridan saboq olib, haqni qabul qilish baxtga eltadi.
• Iymon — insonni halokatdan qutqaradigan yagona najot yo‘lidir; kufr esa — doimiy adashuv va ziyon.