Tavba surasi — Oyat 15

Kalimalarning ma'nolari:

• G'ayz – g'azab, jahl, ichki alam va nafrat.
• Yuzhib – ketkazadi, yo'q qiladi.
• Yatubu Allohu ala man yasho' – Alloh O'zi xohlagan kishilarning tavbasini qabul qiladi, ularni Islomga hidoyat qiladi.

Tafsir:

Ey mo'minlar jamoasi! Alloh taolo sizlarni dushmanlarga qarshi jang qilishga buyuradi. Chunki bu jangda bir nechta buyuk hikmatlar bor: Alloh ularni sizlarning qo'llaringiz bilan azoblaydi, ularni xor-u zor qiladi, sizlarga g'alaba beradi va O'z dinini ustun qiladi. Shuningdek, bu jang mo'minlarning ko'ksidagi alam va g'amni ketkazadi. Chunki mushriklarning hiyla-nayranglari, dushmanliklari tufayli mo'minlarning qalblarida g'azab va nafrat to'plangan edi. Alloh ularga qarshi g'alaba berish orqali mo'minlarning qalbidagi bu g'azabni, bu ichki iztirobni yo'q qiladi va ularning ko'ksini yengil qiladi.

So'ngra Alloh taolo O'zi xohlagan kishilarning tavbasini qabul qiladi. Ya'ni, shu dushmanlar orasidan kim Allohga yuzlansa, tavba qilsa va Islomga kirsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Bunga Makka fathida bo'lgan voqea misoldir – Abu Sufyon va boshqa ko'plab mushriklar tavba qilib, Islomga kirishganlarida, Alloh ularning tavbasini qabul qilgan edi.

Alloh taolo bandalarining ichidagi niyatlarni, kimning tavbasi chin dildan ekanini, kimning tavbasi yolg'on ekanini to'liq biluvchidir. U hikmat egasidir – har bir ishni, har bir hukmni, har bir taqdironi bejiz, bekorga qilmaydi. Uning barcha amallari, barcha tadbirlari o'ta hikmat bilan, aniq maqsad asosida bo'ladi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. G'alaba va yengillik Allohning in'omidir – Mo'minlar qalbidagi g'azab va alamni ketkazish, ularning ko'ksini yengil qilish Allohning fazli va marhamatidir. Bu mo'minlarga g'alabadan keyin keladigan ruhiy yengillik va xotirjamlikni o'rgatadi.
2. Tavba eshigi har doim ochiq – Hatto eng ashaddiy dushman bo'lsa ham, agar u tavba qilsa va Allohga yuzlansa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Bu Islomning rahm-shafqat va kenglik diniga ekanini ko'rsatadi. Hech kim Allohning rahmatidan umidsiz bo'lmasin.
3. Allohning ilmi va hikmati – Alloh har bir narsani biladi va har bir ishni hikmat bilan qiladi. Bu mo'minlarga ishonch bag'ishlaydi: Allohning har bir hukmi, har bir taqdiri o'z o'rnida, aniq maqsad bilan bo'ladi.
4. Jangning maqsadi nafrat emas, adolat va tinchlikdir – Islomda jang qilishdan maqsad zulmni yo'q qilish, haqni ustun qilish va odamlarni hidoyatga yetkazishdir. Shuning uchun dushman ustidan g'alaba qozonilgach, ularga tavba qilish imkoniyati beriladi.
5. Mo'minlarning qalbi pok bo'ladi – G'azab va nafrat qalblarni bulg'aydi, lekin Alloh mo'minlarning qalblarini bu illatlardan tozalaydi va ularga xotirjamlik, sokinlik ato etadi. Bu mo'minlarning ruhiy pokligiga ishoradir.