Tavba surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• يَعْمُرُوا – obod qilmoq, ta'mirlamoq, ibodat qilish uchun foydalanmoq.
• شَاهِدِينَ – guvoh bo'lgan holda, o'zlariga qarshi guvohlik berib.
• حَبِطَتْ – bekor bo'ldi, yo'q bo'lib ketdi, savobi qolmadi.

Tafsir:

Mushriklarning Allohning masjidlarini obod qilishlari, ya'ni ularni ta'mirlashlari, ibodat uchun foydalanishlari yoki ularga xizmat qilishlari aslo joiz emas va ularga munosib ish emas. Chunki ular o'zlarining kufrlarini ochiq-oydin izhor qiladilar, Allohga shirk keltiradilar, Uning rasulini yolg'onchi qiladilar va butlarga sig'inadilar. Ular o'zlarining bu holatlari bilan o'zlariga qarshi guvohlik beradilar.

Bunday kishilarning qilgan barcha yaxshi amallari – xoh saxiylik, xoh yordam, xoh boshqa biror yaxshilik bo'lsin – bekor bo'ladi, chunki ularning amallari Alloh tomonidan qabul qilinmaydi. Buning sababi shuki, amallarning qabul bo'lishining asosiy sharti – imondir. Imonsiz qilingan har qanday amal hech qanday foyda bermaydi.

Ular oxiratda doimiy ravishda do'zaxda qoladilar. Ammo agar ular o'limlaridan oldin shirkdan tavba qilib, Islomga kirsalar, Alloh ularning gunohlarini kechiradi va ularni jazolamaydi.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga imonning ulug'vorligini va uning har bir amalning qabul bo'lishidagi o'rni muhimligini o'rgatadi. Imon bo'lmasa, hech qanday yaxshi amal foyda bermasligini anglatadi.
• Allohning uylarini obod qilish sharafiga faqat musulmonlar muyassar bo'lishi kerak. Bu musulmonlarga masjidlarga g'amxo'rlik qilish va ularni obod qilishda g'ayratli bo'lishga undaydi.
• O'z kufrini ochiq izhor qilgan kishining amallari behuda ketishini bilish, insonni iymonini mustahkamlashga va shirkdan qochishga chorlaydi.
• Allohning rahmati kengligi – tavba qilgan kishining gunohlari kechirilishi, bu oyatda mushriklarning ham tavba qilishlari sharti bilan kechirilishi mumkinligi, Islomning rahm-shafqat va kechirimlilik diniga ekanligini ko'rsatadi.