Tavba surasi — Oyat 19

Kalimalarning maʼnolari:

• Siqoya – hojiylarga suv berish.
• Imorat – obod qilish, taʼmirlash va xizmat koʻrsatish.
• Jahod – Alloh yoʻlida jon va mol bilan kurashish.

Tafsir:

Ey musulmonlar! Sizlar hojiylarga suv berishni va Masjidul Haromni obod qilishni Allohga va oxirat kuniga imon keltirgan hamda Alloh yoʻlida jihod qilgan kishilarning amallari bilan barobar deb hisoblayapsizlarmi? Bu soʻrov inkor maʼnosida kelgan boʻlib, Alloh taolo mushriklarning bu kabi amallarini moʻminlarning amallariga tenglashtirishni qatʼiy rad etadi. Chunki mushriklarning bu ishlari Alloh huzurida hech qanday qadr-qimmatga ega emas. Ular Allohga shirk keltirganlari uchun qilgan yaxshi amallari ham bekor boʻladi. Alloh huzurida faqat imon bilan qilingan amallargina qabul boʻladi. Imonsiz qilingan har qanday yaxshi ish, hatto hojiylarga suv berish va masjidni obod qilish kabi ulugʻ ishlar ham foyda bermaydi.

Alloh taolo moʻminlar bilan mushriklarni hech qachon barobar qilmaydi. Chunki moʻminlar Allohga chin dildan imon keltirib, Uning yoʻlida jonlari va mollarari bilan jihod qiladilar. Ularning amallari Alloh tomonidan qabul qilinib, ajr va savobga sazovor boʻladi. Mushriklar esa o'zlariga zulm qilganlardir, chunki ular Allohga shirk keltirish bilan O'zlariga eng katta zulmni qilganlar. Alloh taolo bunday zolimlarni hidoyatga, yaʼni toʻgʻri yoʻlga boshlashni xohlamaydi, chunki ular zulm va shirkda davom etmoqdalar.

Foydalar:

1. Alloh huzurida amallarning qadri ularning koʻrinishiga qarab emas, balki imon va ixlos bilan qilinganligiga qarab baholanadi. Imonsiz qilingan amallar hech qachon qabul boʻlmaydi.
2. Islomda eng ulugʻ fazilat – bu Allohga imon keltirish va Uning yoʻlida jihod qilishdir. Bu amal boshqa barcha yaxshi amallardan ustundir.
3. Musulmon kishi hech qachon o'zining moddiy xizmatlari yoki dunyoviy ishlari bilan faxrlanmasligi kerak. Asosiy faxr – bu imon va Alloh yoʻlidagi kurashdir.
4. Alloh taolo adolatli zotdir. U zolimlarni, yaʼni shirk keltiruvchilarni hidoyat qilmaydi. Bu esa har bir insonni shirkdan saqlanishga va toʻgʻri eʼtiqodni egallashga chorlaydi.
5. Bu oyat musulmonlarga imonlarini mustahkamlash va amallarini ixlos bilan qilishlari kerakligini oʻrgatadi. Chunki Alloh huzurida faqat ixlos va imon bilan qilingan amallargina qadrlanadi.