Ат-Тауба сүрәсе — Аять 4

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «әллә» — мәгънәдә: башка, моннан аерым.
• «ләм йәнкусукүм» — сезгә киметмәделәр, ягъни килешүне бозмадылар, бернәрсә дә кимсетмәделәр.
• «вә ләм йүзаһиру» — ярдәм итмәделәр, булышмадылар.
• «әһәдән» — беркемгә дә, дошманнарыгызга каршы.
• «фәәтиммү» — тутырыгыз, үтәгез, ахырына кадәр җиткерегез.
• «илә мүддәтиһим» — аларның билгеләнгән вакытына кадәр.
• «әл-мүттәқыйн» — тәкъвалылар, Аллаһудан куркып, Аның әмерләрен үтәүчеләр.

Аятьнең аңлатмасы:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мөшрикләр белән килешү төзегән мөселманнарга шул килешүне үтәргә кушый, ләкин аерым шарт белән: әгәр дә мөшрикләр килешүне бозмасалар, ягъни сезгә каршы бернинди начарлык кылмасалар, килешү шартларыннан бернәрсә дә киметмәсәләр, һәм сезнең дошманнарыгызга каршы беркемгә дә ярдәм итмәсәләр — менә шундый мөшрикләргә килешүләрен ахырына кадәр, билгеләнгән вакытларына җиткергәнче, тулысынча үтәгез. Бу хөкем элекке аятьтә әйтелгән килешүне бозучы мөшрикләргә карата каты хөкемнән аерымлыкны күрсәтә. Ягъни килешүне төгәл үтәгән мөшрикләргә карата да шулай ук тугры булырга кирәк. Аларның вакыты тәмамланганчы, аларга каршы сугыш ачарга ярамый. Ахырда Аллаһы Тәгалә тәкъвалыларны — ягъни Аның әмерләрен үтәп, тыелганнардан сакланучыларны, шул исәптән килешүне дөрес үтәүчеләрне — яратканын белдерә. Бу — тәкъвалылыкның бер өлеше икәнлегенә ишарә.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Килешү төзегәннән соң, аны үтәү — иманның бер өлеше, хәтта мөшрикләр белән булса да. Килешүгә тугрылык — кешенең намуслылыгын күрсәтә.
2. Килешүне бозучылар белән мөгамәлә итүдә аларның хыянәтенә карап эш итәргә кирәк, ә тугрылыклыларга — тугрылык күрсәтергә.
3. Ислам дине — тәртип һәм тугрылык дине. Ул үз яклаучыларын да, килешүдәге каршы якны да гаделлек белән эш итәргә өйрәтә.
4. Тәкъвалылык — Аллаһы Тәгаләнең мәхәббәтенә ирешү юлы. Килешүне үтәү дә шушы тәкъвалылыкның бер күренеше.
5. Мөселманнарга вәгъдә бирсәләр, аны үтәргә, хәтта авыр шартларда да, әмер ителә. Бу — Исламның югары әхлакый принципларыннан.