Sura At-Tawba — Aya 46

Maana ya maneno:

• ʿUdda (عُدَّة): Maana yake ni maandalizi kamili, kama vile chakula, silaha, na wanyama wa kupandwa kwa ajili ya safari.
• Inbiʿāth (انبِعاث): Maana yake ni kuondoka kwa haraka na kwa nia ya kwenda vitani.
• Thabbata (ثَبَّطَ): Maana yake ni kuwafanya wanyonge na kuwazitia uzito wa kutotoka, kwa kuwa walichukia jambo hilo.

Ufafanuzi wa Aya:

Ewe Mtume Muhammad (ﷺ), lau kweli hawa wanafiki walikuwa na nia ya dhati ya kutoka na wewe kwenda Jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, wangaliweka maandalizi kamili ya safari hiyo, kama vile chakula, silaha, na wanyama wa kupandwa. Lakini Mwenyezi Mungu alichukia kutoka kwao pamoja na wewe, kwa kuwa alijua kuwa wao si wakweli katika imani yao, na kwamba kutoka kwao kungeleta madhara zaidi kuliko manufaa. Kwa hiyo, Mwenyezi Mungu aliwafanya wanyonge na akawazitia uzito wa kutotoka, kwa kuwa aliwakataza kwa hatima yake ya kimungu, ingawa kwa amri ya sheria aliwataka watoke. Ndipo Mtume (ﷺ) akawaambia: "Kaeni nyuma pamoja na wale waliobaki nyuma," yaani wale wenye udhuru kama wagonjwa, wanawake, watoto, na wazee wasio na uwezo wa kupigana. Hivyo, walikaa nao kwa amri ya Mwenyezi Mungu, na hilo likawa ni adhabu kwao kwa sababu ya unafiki wao.

Faida za Aya:

1. Ukweli wa nia unajidhihirisha kwa vitendo: Mtu anapokuwa na nia ya dhati ya kufanya jambo jema, huandaa kila kitu kinachohitajika kwa ajili yake. Mwenyezi Mungu anapenda tuwe waaminifu katika nia zetu, na tuthibitishe kwa vitendo vyetu.
2. Mwenyezi Mungu anawalinda Waumini na madhara ya wanafiki: Kwa kuwa Mwenyezi Mungu aliwazuia wanafiki wasitoke vitani, hii ni rehema kubwa kwa Waumini, kwani wangeleta fitina na mgawanyiko katika safu za wanajihadi.
3. Kukaa nyuma kwa wenye udhuru ni jambo linalokubalika: Aya inathibitisha kwamba wagonjwa, wanawake, watoto, na wale wasio na uwezo, wana ruhusa ya kukaa nyuma, na hawana dhambi kwa hilo, mradi tu wao si wenye unafiki.
4. Kutii amri ya Mwenyezi Mungu na Mtume wake (ﷺ) ni chanzo cha baraka: Hata kama mtu hawezi kushiriki katika jihadi, kukaa nyuma kwa amri ya Mwenyezi Mungu na Mtume wake ni ibada, na Mwenyezi Mungu hulipa kila mtu kwa kadiri ya nia yake na hali yake.
5. Tahadhari dhidi ya unafiki: Aya inatufundisha kujichunguza wenyewe, tusiwe na tabia ya kudai kitu kwa maneno tu, huku mioyo yetu ikiwa haina dhamira ya kweli. Mwenyezi Mungu anajua yaliyomo ndani ya nyoyo zetu, na atatulipa kwa kadiri ya hilo.