Сураи Ат-Тауба — Оят 57

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• مَلْجَأً — паноҳгоҳе, ҷои паноҳ бурдан, ки инсон дар он худро аз хатар эмин ҳис мекунад.
• مَغَارَاتٍ — ғорҳо, мағораҳо дар кӯҳҳо, ки инсон метавонад дар онҳо пинҳон шавад.
• مُدَّخَلًا — роҳи дохилшаванда, нақбе ё раҳраве дар зери замин, ки инсон ба он ворид мешавад ва пинҳон мегардад.
• لَوَلَّوْا — рӯй мегардониданд, рӯ ба он ҷо меоварданд ва фирор мекарданд.
• يَجْمَحُونَ — бо шитоб ва беихтиёр мешитофтанд, мисли аспе, ки лаҷом онро нигоҳ дошта наметавонад ва савораашро мебарад.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят ҳолати мунофиқонро тасвир мекунад ва мефармояд: агар ин мунофиқон ҷои паноҳе меёфтанд, ки дар он худро аз хатар эмин нигоҳ доранд, ё ғорҳое дар кӯҳҳо, ки дар онҳо пинҳон шаванд, ё нақбе дар зери замин, ки ба он дохил шаванд ва аз чашми мардум пӯшида монанд, ҳатман ба сӯи он рӯй мегардониданд ва бо шитоби зиёд ва беихтиёр ба он ҷо мешитофтанд, то аз муъминон ва аз ҷиҳод фирор кунанд. Ин оят нишон медиҳад, ки мунофиқон дар дили худ аз ҷиҳод ва аз ҳамроҳӣ бо муъминон нафрат доранд ва танҳо ба сабаби тарс ё маҷбурӣ бо онҳо мемонанд. Агар каме имкони фирор пайдо мекарданд, бе таъхир онро истифода мебурданд. Ин тасвир дараҷаи сустии имон ва ноустувории онҳоро ошкор мекунад.

1. Фавоиде, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

• Қуръон ҳатто ҳолатҳои пинҳонии дили инсонро дақиқ тасвир мекунад ва ин нишонаи он аст, ки ин Китоб аз ҷониби Худои доно нозил шудааст.
• Ислом ба муъминон таълим медиҳад, ки дар роҳи ҳақ устувор бошанд ва аз душвориҳо нагурезанд, зеро сабр ва устуворӣ сабаби саодати дунё ва охират аст.
• Оят огоҳӣ медиҳад, ки нафрату душмании пинҳонӣ дар дилҳо вуҷуд дорад ва муъмин бояд ҳушёр бошад ва ба зоҳири одамон такя накунад.
• Қуръон ҳатто ҳолати мунофиқонро бо раҳм ва ҳидоят баён мекунад, то одамон аз он ибрат гиранд ва ба сӯи имон ва ихлос биёянд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки агар касе аз роҳи ҳақ фирор кунад, ҷои паноҳ ҳар чӣ бошад, ӯро аз ҳақиқат наҷот дода наметавонад, зеро ҳақиқат ҳамеша бо ӯст ва ӯ наметавонад аз он бигурезад.