Tavba surasi — Oyat 57

Kalimalarning ma'nolari:

• ملجأً — panoh topadigan, himoyalanadigan joy.
• مغارات — tog‘lardagi g‘orlar, yashirinadigan joylar.
• مدخلًا — yer ostidagi tunnel yoki kirish yo‘li.
• يجمحون — juda tez, o‘zini tutib bo‘lmaydigan darajada shoshilish; xuddi jilovini tishlab olgan ot kabi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo munofiqlarning holatini bayon qilmoqda: agar ular sizlardan qochib, o‘zlarini saqlab qoladigan bir boshpana topsalar — xoh u mustahkam qal’a bo‘lsin, xoh tog‘lardagi g‘orlar bo‘lsin, xoh yer ostiga kiradigan tunnel bo‘lsin — ular darhol o‘sha joyga qarab yuzlanadilar va o‘ta tezlik bilan, hech narsadan to‘xtalmay, xuddi jilovini tishlab olgan yovvoyi ot kabi yugurib boradilar. Ular imondan va sizlarning safingizdan qochishni juda xohlaydilar, lekin bunga imkon topolmaydilar. Bu ularning ichki yuzini ochib tashlaydi: ular hech qachon sizlar bilan birga emas, balki doim qochish yo‘lini qidiradilar.

Foydalar:

• Munofiqlarning asl holati ularning amallarida emas, balki qalbida yashiringan bo‘ladi; lekin Alloh ularning niyatlarini ochib beradi va mo‘minlarni ulardan ogoh qiladi.
• Mo‘min kishi har doim Allohga suyanadi va qiyinchilikda ham sabr qiladi, chunki u biladi: Allohning yordami har qanday boshpanadan kuchliroqdir.
• Ushbu oyat mo‘minlarga ikkilanmasdan, sobitqadam bo‘lishni o‘rgatadi; chunki haqiqiy imon egasi hech qachon haqdan qochmaydi, balki haq yo‘lida mustahkam turadi.
• Alloh taolo bandalarining ichki holatini biladi va ularning niyatlariga qarab amallarini baholaydi; shuning uchun har bir inson qalbini pok tutishi va Allohdan boshqa hech kimdan qo‘rqmasligi kerak.