Tavba surasi — Oyat 87

Kalimalarning ma'nolari:

• الْخَوَالِفِ — "xavolif" so'zi "xolifa"ning ko'pligi bo'lib, ayollar, bolalar va uzrli sabablarga ko'ra jihodga chiqa olmaydigan ojiz kishilarni anglatadi.
• وَطُبِعَ — "muhr bosildi", ya'ni qalblariga muhr urildi, natijada ular haqni idrok eta olmaydigan bo'lib qoldilar.
• لَا يَفْقَهُونَ — ular o'zlariga foyda va zarar keltiradigan narsalarni anglamaydilar, tushunmaydilar.

Tafsir:

Bu munofiqlar o'zlariga eng katta xorlik va pastlikni tanladilar — ular Payg'ambar alayhissalomning jihodga chiqishlarida ayollar, bolalar va uzrli kishilar bilan birga uyda qolishga rozi bo'ldilar. Ular Alloh yo'lida kurashishdan bosh tortib, xotirjamlik va oromni afzal ko'rdilar. Buning evaziga Alloh taolo ularning qalblariga muhr bosdi, ya'ni ularni hidoyatdan mahrum qildi. Natijada ular o'zlariga nima foydali va nima zararli ekanini, jihod va Payg'ambarga itoat etishda naqadar ulkan saodat borligini, undan bosh tortish esa naqadar katta baxtsizlik ekanini anglamaydigan bo'lib qoldilar. Ularning qalblari butunlay yopildi, endi ularga hech qanday nasihat va pand-nasihat ta'sir qilmaydigan holga keldi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson o'z ixtiyori bilan yaxshilikdan yuz o'girsa va gunohga rozi bo'lsa, bu uning qalbiga qorong'ulik olib keladi. Alloh taolo bandasini majburlab hidoyatdan mahrum qilmaydi, balki insonning o'zi yomon amallarini davom ettirib, tavba qilmas ekan, uning qalbi tobora qotib boradi. Shu sababli mo'min kishi har doim o'z qalbini pok saqlashi, yaxshi amallarga shoshilishi va Allohning buyruqlariga itoat etishi lozim. Chunki qalb musaffoligi — hidoyat va saodat kalitidir. Shuningdek, bu oyat bizga jihod va Alloh yo'lida xizmat qilishning fazilatini, undan qochish esa insonni tubanlikka yetaklashini o'rgatadi. Har bir musulmon o'z imkoniyatidan kelib chiqib, diniga xizmat qilishdan bosh tortmasligi kerak.