Аль-Балад сүресі — Аят 2

1. Сөздердің мағынасы:

• حِلٌّ (хилл): Бұл жерде «рұқсат етілген», «халал» деген мағынада. Яғни, Меккеде әдетте соғысуға, біреуді өлтіруге болмайтын болса, Аллаһ елшісіне (с.а.с.) сол жерде керек істі істеуге рұқсат берілгенін білдіреді. Кейбір тәпсіршілер оны «тұрған», «қоныстанған» деген мағынадағы «حَالٌّ» сөзімен байланыстырады.
• الْبَلَدِ (әл-бәләд): Қала, мекен дегенді білдіреді. Мұнда Мекке қаласы меңзеледі.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта Мекке қаласымен ант етіп, Пайғамбарымызға (с.а.с.) қарата: «Сен осы қалада тұрсың, әрі саған осы қалада кейбір істерді істеуге рұқсат етілді» деп хабарлайды. Яғни, Мекке — қасиетті әрі құрметті қала. Онда қан төгу, әділетсіздік жасау харам. Бірақ Аллаһ елшісіне (с.а.с.) сол қасиетті қалада өзіне қарсы келгендермен күресуге, қажет болса өлтіруге және тұтқындауға рұқсат берілді. Бұл — Аллаһтың Пайғамбарына деген ерекше құрметі мен қолдауы. Сондай-ақ, бұл аят Пайғамбарымыздың (с.а.с.) сол кезде Меккеде тұрғанын және оның қасиетті қала екенін растайды. Басқа адамдарға Меккеде мұндай істерді істеу күнә болса, Пайғамбарға (с.а.с.) бұл рұқсат етілген ерекше жағдай еді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Аллаһтың елшісіне деген ерекше құрметі: Аллаһ Тағала өзінің сүйікті елшісіне Мекке сияқты қасиетті жерде де ерекше рұқсат берген. Бұл Пайғамбарымыздың (с.а.с.) Аллаһ алдындағы жоғары мәртебесін көрсетеді.
• Меккенің қасиеттілігі: Аят Мекке қаласының қасиетті әрі құрметті екенін тағы да растайды. Онда әділетсіздік жасауға, қан төгуге болмайтынын еске салады.
• Дініміздің икемділігі: Ислам діні — тек қатаң тыйымдардан тұрмайды. Қажет болған жағдайда, әділеттілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін кейбір рұқсаттар беріледі. Бұл дініміздің даналығын, икемділігін көрсетеді.
• Пайғамбардың (с.а.с.) өмірі — үлгі: Ол кісінің Меккеде тұрғаны, сонда да Аллаһтың қорғауында болғаны — біз үшін үлгі. Біз де қиындықтарға қарамастан, Аллаһқа сеніп, Оның жарлығына бойсұнуымыз керек.
• Құранның шынайылығы: Бұл аят Пайғамбарымыздың (с.а.с.) Меккеде тұрған кезінде түскен. Ол кісінің сол жерде болғанын, оның шынайы пайғамбар екенін дәлелдейді. Бұл — Құранның Аллаһ тарапынан екеніне тағы бір дәлел.

Осы аят арқылы біз Аллаһтың құдіретін, Пайғамбарымыздың (с.а.с.) мәртебесін және Ислам дінінің даналығын тереңірек түсінеміз. Бұл — бізді иманға, Аллаһқа деген сүйіспеншілікке және Пайғамбарымыздың (с.а.с.) жолын ұстануға шақыратын ұлы аят.