Balad surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• حِلٌّ: Bu yerda ikki ma'noni anglatadi: 1) "halol" – sizga bu shaharda halol qilingan narsalar; 2) "hozingi zamon" ma'nosida "turar joy" – ya'ni Makkada istiqomat qiluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu muqaddas shahar – Makkai Mukarrama bilan qasam ichib, Undan keyin Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga xitob qilib: "Ey Muhammad! Siz shu shaharda istiqomat qilyapsiz yoki bu shaharda sizga halol qilingan narsalar bordir", demoqda. Bu yerda ikki xil talqin mavjud: Birinchisi, Payg'ambar (s.a.v.)ning Makkada yashashi – bu shaharning ulug'vorligini yanada oshiradi, chunki Alloh O'zi qasam ichgan shaharda O'z sevimli Payg'ambari istiqomat qilmoqda. Ikkinchisi, Alloh taolo Payg'ambariga (s.a.v.) Makkada fath kuni (Makkaning ochilishi)da dushmanlarga qarshi jang qilish, kerak bo'lsa qatl etish va asir olishni halol qilganini bildiradi. Boshqa odamlar uchun bu shaharda qon to'kish, ov qilish va daraxt kesish harom qilingan bo'lsa-da, Payg'ambar (s.a.v.)ga bu ishlar maxsus ruxsat etilgan edi. Bu Payg'ambarning (s.a.v.) Alloh nazdida qanchalik ulug' martabaga ega ekanini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Alloh taolo O'z Payg'ambariga (s.a.v.) bo'lgan muhabbati va hurmatini shu qadar buyukki, u yashayotgan shahar bilan qasam ichib, uni ulug'lagan. Bu musulmonlarga Payg'ambarga (s.a.v.) bo'lgan muhabbatni yanada kuchaytiradi va ularni unga ergashishga undaydi.
2. Makkai Mukarrama – Islomning eng muqaddas shahri bo'lib, uning hurmati Payg'ambar (s.a.v.) tufayli yanada ortgan. Bu musulmonlarni bu shaharga nisbatan hurmat-ehtirom ko'rsatishga, u yerdagi muqaddas joylarni asrashga chorlaydi.
3. Alloh taolo o'z Payg'ambariga (s.a.v.) ba'zi hukmlarda maxsus ruxsat bergani – Payg'ambarlarning (alayhimus-salom) Alloh huzuridagi yuksak maqomini ko'rsatadi. Bu mo'minlarni Allohning amrlariga to'liq bo'ysunishga va Payg'ambar (s.a.v.)ning sunnatlariga amal qilishga undaydi.
4. Ushbu oyat musulmonlarga Allohning rahmati va marhamati kengligini eslatadi – U bandalariga qulaylik yaratish uchun ba'zi hukmlarni o'zgartirishga qodir. Bu esa mo'minlarning qalbida Allohga bo'lgan umid va tavakkalni kuchaytiradi.