Ад-Духа сүрәсе — Аять 1

Сүзләрнең мәгънәләре:

— الضُّحَى: көндезге вакыт, кояш күтәрелгәннән соңгы яктылык чоры. Бу сүз белән көннең башы, яктылыгы көчәйгән вакыты күздә тотыла.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең мәхлукатларыннан теләгән нәрсә белән ант итә ала. Бу аятьтә Ул — "ад-Духа" (иртәнге вакыт, көндезге яктылык) белән ант итә. Бу — көннең башы, кояш нуры җир өстенә тулысынча таралып, яктылык көчәйгән вакыт. Кайбер галимнәр моның белән бөтен көндезге вакытны күздә тотыла дип әйтәләр, чөнки киләсе аятьтә аңа каршы итеп төн искә алына. Әлеге ант — Мәккәдәге авыр чорда, вәхий килүдәге өзеклек вакытында, Аллаһының үз пәйгамбәре Мөхәммәдкә (с.г.в.) карата мәхәббәтен һәм игътибарын күрсәтү өчен бирелгән. Аллаһы пәйгамбәрне ташламаганын һәм аңа ачуланмаганын раслый. Бу ант — пәйгамбәрнең йөрәгенә тынычлык бирү һәм аның хакыйкый дәрәҗәсен күрсәтү өчен килгән. Монда шулай ук Аллаһының мәхлукатлары арасыннан иң матур вакытларны сайлап алуы — аның кодрәтен һәм хикмәтен күрсәтә. Әмма мәхлукатларга килгәндә, аларга Аллаһыдан башка бернәрсә белән дә ант итү тыела, чөнки бу — ширеккә алып баручы эш.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Аллаһы Тәгаләнең үз мәхлукатлары белән ант итүе — аның бөеклеген һәм бу мәхлукатларның кодрәтен күрсәтә. Бу безне тирә-юньдәге матурлыкка һәм Аллаһының нигъмәтләренә игътибар итәргә өйрәтә.
2. Көндезге яктылык — Аллаһының рәхмәте һәм нигъмәте билгесе. Бу безне һәр яктылыкта, һәр уңайлыкта Аллаһыны искә алырга һәм шөкер итәргә өнди.
3. Аллаһының пәйгамбәренә карата мәхәббәте һәм ярдәме — аның өммәтенә дә кагыла. Бу безгә Аллаһының рәхмәтеннән өмет өзмәскә һәм аңа ышанып яшәргә өйрәтә.
4. Ант итүдә дә сак булырга кирәк: мөселман кешесе Аллаһыдан башка бернәрсә белән дә ант итмәскә тиеш, чөнки бу — тәүхидне боза торган гамәл.