Duho surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• الضحى (Az-Zuho): Kunning yorug‘likning ko‘tarilishi va quyoshning baland ko‘tarilishi bilan to‘liq yorishgan vaqti, ya'ni choshgoh vaqti.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda kunning yorug‘lik va ravshanlik vaqti bo‘lgan choshgoh (zuho) vaqti bilan qasam ichmoqda. Bu vaqt — quyosh ko‘tarilib, yorug‘ligi butun olamga tarqaladigan, kunning to‘liq yorishgan paytidir. Ba'zi mufassirlar bu bilan butun kunduzni nazarda tutilganini, chunki keyingi oyatda unga muqobil qilib tun zikr qilinganini aytganlar. Alloh taolo o‘zi xohlagan maxluqotlari bilan qasam ichishi mumkin, lekin bandalar uchun Allohdan o‘zga narsa bilan qasam ichish joiz emas, chunki bu shirkka olib boradi. Bu qasam orqali Alloh taolo o‘z Payg‘ambariga bo‘lgan muhabbati va e'tiborini izhor qilmoqda, hamda keyingi oyatlarda keladigan tasalli va xushxabarga tayyorgarlik ko‘rmoqda.

Foydalar:

• Alloh taoloning o‘z maxluqotlari bilan qasam ichishi, ularning ahamiyatini va undagi hikmatlarni ko‘rsatadi. Bu esa insonni yaratilishdagi go‘zalliklar haqida fikr yuritishga undaydi.
• Kunduzning yorug‘ligi va ravshanligi Allohning rahmati va ne'matining belgisidir. Bu insonni Allohga shukr qilishga va Uning ne'matlarini qadrlashga chorlaydi.
• Ushbu qasam, Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga bo‘lgan e'tibor va g'amxo'rlikni ifodalaydi. Bu esa mo'minlarga Alloh ularni hech qachon tark etmasligi va yomon ko'rmasligi haqida ishonch bag'ishlaydi.