سوره علق — آیه 15

معانی کلمات:

• كَلاّ: حرف ردع وزجر، یعنی هرگز چنین نیست.
• لَنَسْفَعًا: قطعاً به شدت میگیریم و میکشیم.
• الناصیة: موی جلوی سر (پیشانی).

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان طغیان و سرکشی آن شخص نافرمان (ابوجهل) که بندهی خدا را از نماز بازمیداشت، با لحنی تهدیدآمیز و قاطع میفرماید: هرگز چنین نیست که او گمان میکند! اگر این شخص طغیانگر از آزار و اذیت و تکذیب خود دست برندارد، قطعاً او را به سختی از موی جلوی سرش میگیریم و به سوی عذاب میکشانیم. این تعبیر بیانگر ذلت و خواری کامل اوست؛ چرا که گرفتن موی پیشانی و کشیدن کسی، نشانهی نهایت تحقیر و درماندگی است. این تهدید الهی نشان میدهد که هیچکس نمیتواند در برابر ارادهی خداوند بایستد، حتی اگر از همهی امکانات و یارانش کمک بگیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• هیچ قدرتی در برابر ارادهی الهی توان مقاومت ندارد؛ حتی سرکشترین انسانها نیز در برابر عظمت خداوند ذلیل و ناتواناند.
• خداوند از تمام اعمال بندگان آگاه است و ستمگران را فراموش نمیکند؛ هر کس به بندگان صالح خدا آزار برساند، سزای سختی در انتظار اوست.
• انسان نباید به قدرت، ثروت یا موقعیت اجتماعی خود مغرور شود؛ چرا که همهی اینها در برابر عظمت خداوند هیچ ارزشی ندارد.
• این آیه دلگرمی بزرگی برای مؤمنان است که در برابر آزار و اذیت دشمنان، به حمایت الهی امیدوار باشند و از حق خود دفاع کنند.