Ələq surəsi — Ayə 9

1) Bəzi sözlərin izahı:

• أَرَأَيْتَ — "Gördünmü?", "Heç fikirləşdinmi?", "Bilirsənmi?" mənalarında olub, təəccüb və diqqət çəkmək üçün işlənən bir ifadədir.
• يَنْهَىٰ — "Qadağan edir", "çəkindirir", "mane olur" deməkdir. Burada kiminsə yaxşı bir işi etməsinə mane olmaq mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Uca Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) xitab edərək buyurur: Heç fikirləşdinmi o kimsəni ki, başqasını yaxşı bir işdən — xüsusilə də namazdan — çəkindirməyə çalışır? Bu ayə Əbu Cəhl kimi azğın bir şəxs barəsində nazil olmuşdur. O, Peyğəmbərimizi (sallallahu aleyhi və səlləm) Rəbbinə ibadət etməkdən, namaz qılmaqdan çəkindirməyə cəhd edirdi. Bu, həddini aşmış bir küfr və təkəbbürün təzahürü idi.

Ey oxucu, bir düşün: əgər namaz qılan şəxs doğru yolda olub, haqqa yönəlmişsə, yaxud başqalarını təqva və yaxşılığa çağırırsa — belə bir insana mane olmaq nə qədər böyük bir zülmdür! Əgər bu mane olan şəxs haqqı yalan sayır və ondan üz çevirirsə, məgər o bilmir ki, Allah onun hər bir hərəkətini görür? Allah heç nədən qafil deyildir.

Bu azğın şəxs öz əməlindən əl çəkməsə, Allah onu alnından — yalan danışan, günahkar olan o kəkəlindən — şiddətli bir şəkildə tutub Cəhənnəmə atacaqdır. Qoy o təkəbbürlü şəxs öz tərəfdarlarını və köməkçilərini çağırsın; biz də əzab mələklərini çağıracağıq. Lakin bu təhdidlər Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) heç bir zərər yetirməyəcəkdir. Ona görə də, ey Peyğəmbər, o azğının səni namazdan çəkindirməsinə boyun əymə; Rəbbinə səcdə et və Ona yaxınlaş!

3) Nəsihət və dəvət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, insanları yaxşılıqdan, xüsusilə də namazdan çəkindirmək ən böyük zülmlərdən biridir. Namaz — qulun Rəbbi ilə ən yaxın əlaqə qurduğu anıdır. Kim səni Allaha yaxınlaşdıran yoldan döndərməyə çalışırsa, bil ki, o, sənin ən böyük düşmənindir. Amma qorxma! Allah hər şeyi görür və haqqı müdafiə edir. Sən isə səcdəyə sarıl, Rəbbinə yaxınlaş — çünki ən böyük qurtuluş Ona yaxın olmaqdadır.