یونس سۈرىسى — ئايەت 101

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• «انظُرُوا»: قاراڭلار، ئويلىنىپ پىكىر قىلىڭلار.
• «مَاذَا»: نېمە بار، قانداق نەرسىلەر بار.
• «تُغْنِي»: پايدا قىلمايدۇ، ئەسقاتمايدۇ.
• «النُّذُرُ»: ئاگاھلاندۇرغۇچىلار، يەنى پەيغەمبەرلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشلىرى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەندىن مۆجىزە-ئايەتلەر تەلەپ قىلىۋاتقان مۇشرىكلارغا ئېيتقىن: ئاسمانلار ۋە زېمىندا نېمە نەرسىلەر بارلىقىغا قاراڭلار، ئويلىنىپ پىكىر قىلىڭلار. ئاسمانلاردىكى قۇياش، ئاي، يۇلتۇزلار ۋە ئۇلارنىڭ ئوربىتىسىدىكى تەرتىپ، زېمىندىكى تاغ-دەريالار، ئۆسۈملۈكلەر، ھايۋانلار ۋە ئىنسانلارنىڭ يارىتىلىشى — بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ۋە قۇدرىتىگە دالالەت قىلىدىغان ئوچۇق ئايەتلەردۇر. ئەمما شۇنى بىلىڭلاركى، ئايەتلەر ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچى پەيغەمبەرلەر ئىمان ئېيتمايدىغان، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشقا ھېچقانداق تەييارلىقى يوق، كۇفرىدا چىڭ تۇرۇۋالغان قەۋمگە ھەرگىز پايدا قىلمايدۇ. ئۇلارنىڭ كۆزى ئوچۇق بولسىمۇ كۆرمەيدۇ، قۇلىقى بار بولسىمۇ ئاڭلىمايدۇ؛ چۈنكى ئۇلار ھەقىقەتنى ئىستىمەيدۇ ۋە ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈيدۇ.

ئى ئىنسان! سەن ئاسمان-زېمىندىكى بۇ ئاجايىپ نەرسىلەرگە بىر قارا، ئۇلارنىڭ ھەممىسى بىر ياراتقۇچىنىڭ بارلىقىغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ. ئاللاھ سېنى ھەقىقەتنى كۆرۈشكە ۋە ئاڭلاشقا چاقىرىدۇ. ئەگەر سەن قەلبىڭنى ئاچساڭ، ئىمان نۇرى سەننىڭ دىلىڭنى يورۇتۇپ، سەن ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىسەن. ئەمما كىمكى ھەقىقەتنى رەت قىلىپ، تەكەببۇرلۇق قىلىپ ئىماندىن يۈز ئۆرسە، ئۇنىڭغا ھېچقانداق ئايەت ۋە ئاگاھلاندۇرۇش پايدا قىلمايدۇ. شۇڭا ئەقلىڭنى ئىشلىتىپ، ئاسمان-زېمىندىكى ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى تەپەككۇر قىلىپ، ئىمانغا ئېرىشىشكە تىرىش. ئاللاھ ھەممىنى بىلگۈچىدۇر ۋە ھېكمەتلىك بىلەن ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر.