Йунус сүресі — Аят 101

1. Сөздердің мағынасы:

• قُلِ — айт.
• انظُرُوا — қараңдар, ой жүгіртіп, тебірене қараңдар.
• مَاذَا — не бар, не нәрсе.
• السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ — көктер мен жер.
• تُغْنِي — пайда бермейді, әсер етпейді, қажетін өтемейді.
• الْآيَاتُ — белгілер, дәлелдер, аяттар.
• النُّذُرُ — ескертушілер, яғни пайғамбарлар мен ескертуші елшілер.
• قَوْمٍ — ел, қауым.
• لَا يُؤْمِنُونَ — иман келтірмейтіндер.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) аят-белгілерді талап етіп, сұрақ қойып жүрген мүшріктерге айтуды бұйырады: «Көктер мен жердегі Аллаһтың бірлігіне, құдіретіне және даналығына дәлел болатын нышандарға тебірене, ой жүгіртіп қараңдар». Күннің шығуы мен батуы, түн мен күндіздің алмасуы, жұлдыздар мен планеталар, жер бетіндегі тау-тастар, өзен-көлдер, өсімдіктер мен жануарлар — осының бәрі Жаратушының барлығына және бірлігіне куәлік етеді.

Алайда аяттың екінші бөлігінде маңызды бір шындық айтылады: аяттар мен ескертушілердің (яғни пайғамбарлардың) келгені иман келтірмейтін, жүрегі қатып, қыңырлық танытқан елге пайда бермейді. Себебі олар ақиқатты көруге және қабылдауға деген ықыласын жоғалтқан. Аллаһ олардың иман келтірмейтінін біледі, сондықтан оларға қанша дәлел келтірілсе де, қанша ескертуші келсе де, олардың жүрегіне әсер етпейді. Бұл жерде аяттың мәні — адамның өзі ақиқатқа ашық болуы, жүрегін иманға дайындауы қажет екендігінде.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ой жүгіртуге шақыру: Ислам адамды соқыр сенімге емес, ойлануға, байқауға және тебіренуге шақырады. Көктер мен жердегі әрбір нәрсе Аллаһтың барлығын және бірлігін дәлелдейді.
• Иман — жүректің ісі: Аяттар мен ескертушілер тек ашық жүрекке әсер етеді. Иман келтіру үшін адам өз еркімен ақиқатқа бет бұруы керек.
• Қыңырлықтан сақтану: Қыңырлық пен тәкаппарлық адамды иманнан алыстатады. Ислам әрдайым шынайылық пен ізденіске шақырады.
• Аллаһтың әділдігі: Аллаһ кімнің иман келтіретінін біледі, бірақ әр адамға таңдау еркін берген. Сондықтан әркім өз жүрегін ақиқатқа ашуға тырысуы керек.
• Ғалам — иманға шақырушы: Табиғаттың әрбір бөлшегі Аллаһтың құдіретін паш етеді. Сондықтан ғаламды зерттеу, ойлану — иманды нығайтатын жол.