Йунус сүрөсү — Аят 3

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ — Аршка көтөрүлдү, бийиктеди. Бул Аллахтын улуулугуна ылайыктуу бийиктеө, анын кандай экендигин биз толук билбейбиз.
• يُدَبِّرُ الْأَمْرَ — Бардык иштерди башкарат, тагдыр кылат, жаратылгандардын иштерин жөнгө салат.
• شَفِيعٍ — Шапаат кылуучу, башкалар үчүн ортомчу болуп сурануучу.
• إِذْنِهِ — Анын уруксаты, ыктыяры.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, адамдар! Силердин Раббиңер — Аллах. Ал асмандарды жана жерди алты күндүн ичинде жараткан. Алардын улуулугуна жана кеңдигине карабастан, Ал аларды өз кудурети менен жаратты. Андан кийин Ал Аршка көтөрүлүп, бийиктеди — бул бийиктеө Анын улуулугуна жана даңкына ылайыктуу болгон ыкмада болду, анын кандай экендигин толук түшүнүү биздин акылыбыздын чегинен тышкары.

Ал бардык иштерди башкарат: жаратылгандардын ырыскысын берет, өмүрүн белгилейт, иштерин жөнгө салат, дүйнөдө жана акыретте эсеп-кысап кылат. Эч ким Анын алдында ортомчу болуп, Анын уруксатысыз бирөө үчүн шапаат кыла албайт. Кыямат күнү шапаат кылуучулар болот, бирок алар Аллах уруксат бергенден жана ыраазы болгондон кийин гана шапаат кыла алышат. Бул — Аллахтан башкага сыйынып, алар биз үчүн ортомчу болот деп ойлогондорго жооп.

Ушул сыпаттарга ээ болгон Зат — силердин Раббиңер, Анын шериги жок. Ошондуктан жалгыз Ага ибадат кылгыла, Аны бир деп тааныгыла. Эми ушул далилдерден жана белгилерден насаат алып, ой жүгүртпөйсүңөрбү?

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз экенин билүү: Ал асмандар менен жерди алты күндө жараткан, бул Анын кудуретинин чоңдугун көрсөтөт. Бул биздин жүрөгүбүзгө Аллахка болгон ишенимди бекемдейт.
• Аллахтын жалгыз башкаруучу экенин түшүнүү: Бардык иштер Анын колунда, эч ким Ага тең келбейт. Бул бизди Ага гана таянууга, Ага гана дуба кылууга үндөйт.
• Шапаат маселесиндеги туура түшүнүк: Эч ким Аллахтын уруксатысыз шапаат кыла албайт. Бул бизди Аллахтан башкаларга сыйынуудан сактайт жана Аллахтын ырайымына гана үмүт кылууга үйрөтөт.
• Ибадаттын маанисин түшүнүү: Аяттын аягында «Ага ибадат кылгыла» деп буйрулат. Бул биздин жашообуздун максаты — Аллахка ибадат кылуу экенин эскертет.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу: «Ой жүгүртпөйсүңөрбү?» деген суроо бизди Аллахтын белгилери жөнүндө ойлонууга, акыл-эсти колдонууга чакырат. Бул Исламдын акылга жана ой жүгүртүүгө чоң маани берээрин көрсөтөт.

Бул аят бизди Аллахты таанууга, Ага жалгыз ибадат кылууга жана Анын белгилери жөнүндө ой жүгүртүүгө чакырат. Аллахтын улуулугун жана ырайымын түшүнүү биздин жүрөгүбүздү жумшартып, Исламга болгон сүйүүбүздү арттырат.