Yunus surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• Ixtilof – almashinish, ketma-ket kelish, bir-birini ta'qib etish.
• Oyot – dalillar, belgilar, ibratli alomatlar.
• Yattaqun – Allohdan qo'rqadigan, Uning buyruqlarini bajarib, qaytarganlaridan saqlanadigan taqvodor insonlar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda o'zining qudrati va yagonaligiga ishora qiluvchi ulkan belgilarni bayon qilmoqda. Kechayu kunduzning almashinishi – biri qorong'ulik, ikkinchisi yorug'lik bilan kelishi, ularning uzun-qisqaligi, bir-birini izchil ta'qib etishi – bularning barchasi mukammal tartib va tizimga bo'ysunadi. Bu tartibni o'rnatgan Zotning o'zi Allohdir.

Shuningdek, osmonlarda va erda yaratilgan narsalar – quyosh, oy, yulduzlar, bulutlar, yomg'ir, daryolar, tog'lar, daraxtlar, hayvonlar va boshqa son-sanoqsiz maxluqotlar – bularning har biri Allohning hikmati, qudrati va ilmiga dalolat qiluvchi ochiq belgilardir. Bu yaratilishlarning hech biri behuda emas, balki ularning barchasida chuqur ma'no va hikmat bor.

Bu belgilar va dalillar hamma uchun ochiqdir, lekin ulardan faqat taqvodor insonlar – Allohdan qo'rqib, Uning buyruqlariga itoat etib, qaytarganlaridan saqlanadigan kishilar – to'g'ri saboq oladilar. Chunki ularning qalblari pok, aqllari esa haqiqatni anglashga ochiqdir. Ular bu olamdagi har bir yaratilgan narsaga nazar solib, uning ortida buyuk Yaratuvchi borligini anglaydilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Kechayu kunduzning almashinishi, osmonu zaminning yaratilishi – bularning barchasi Allohning borligi va qudratiga ochiq dalildir. Inson shu belgilar ustida o'ylab, iymonini mustahkamlashi lozim.
2. Taqvo – bu Allohning belgilaridan saboq olishning kalitidir. Qalbi pok, Allohdan qo'rqadigan insongina bu olamdagi ibratlarni to'g'ri anglay oladi.
3. Allohning yaratgan har bir narsasida hikmat va ma'no bor. Hech narsa behuda yaratilmagan. Bu esa mo'minni o'ylashga, tadbirkorlikka va shukr qilishga undaydi.
4. Tabiatdagi tartib va tizim – Allohning yagonaligiga eng katta dalildir. Bu tartibni kimdir boshqarib turmasa, u buzilib ketardi. Shu sababli, har bir inson bu olamga nazar solib, Yaratuvchisini tan olishi va Unga ibodat qilishi kerak.