Yunus surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا – Uchrashuvimizni umid qilmaydilar, ya'ni oxiratda bizga ro'baro' bo'lishni kutmaydilar, chunki ular qayta tirilishni inkor etadilar.
• رَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا – Dunyo hayotiga rozi bo'ldilar, ya'ni uni oxiratdan ustun qo'ydilar.
• وَاطْمَأَنُّوا بِهَا – Unga sukunat topdilar, ya'ni dunyoga shu qadar berilib ketdilarki, go'yo u abadiy joy ekaniga ishondilar.
• آيَاتِنَا – Belgilarimiz, dalillarimiz (osmonu zamin, inson vujudidagi va kitoblardagi mo''jizalar).
• غَافِلُونَ – G'ofillar, beparvolar, ya'ni bu dalillar haqida o'ylamaydiganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda oxiratni inkor etuvchi va faqat dunyoga berilib ketgan kimsalarning holatini bayon qilmoqda. Ular qayta tirilishni va Allohning huzuriga qaytishni umid qilmaydilar, chunki bu haqiqatni inkor etadilar. Shu sababli ular o'tkinchi dunyo hayotiga rozi bo'lib, uni oxiratdan ustun qo'yadilar. Dunyo lazzatlari ularni shu qadar o'ziga tortadiki, qalblari unga sukunat topadi, go'yo bu dunyo ularning so'nggi manzilidir. Ular Allohning osmonlaru yerda, o'zlarining vujudlarida va yuborilgan kitoblaridagi cheksiz belgi-dalillaridan yuz o'giradilar, ular haqida chuqur o'ylamaydilar. Bu to'rt xislat – oxiratni umid qilmaslik, dunyoga rozi bo'lish, unga sukunat topish va Allohning oyatlaridan g'ofil bo'lish – insonni halokatga yetaklovchi asosiy illatlardir.

Foydalar:

1. Bu oyat mo'minlarga oxiratni doimo yodda tutish va unga umid bog'lashning muhimligini o'rgatadi. Qachonki inson qalbi Alloh bilan uchrashishni orzu qilsa, u gunohlardan tiyiladi va yaxshilikka intiladi.
2. Dunyo hayotiga berilib ketish va unga sukunat topish – insonni asl maqsaddan chalg'itadigan xavfli holatdir. Islom dunyoni butunlay tark etishni emas, balki undan oxirat uchun foydalanishni o'rgatadi.
3. Allohning oyatlaridan g'ofil bo'lmaslik – har bir insonning vazifasidir. Osmon, yer, o'z vujudimizdagi mo''jizalar haqida o'ylash imonni mustahkamlaydi va insonni Yaratganga yaqinlashtiradi.
4. Bu oyat mo'minlarga hayotning haqiqiy maqsadini eslatadi: bu dunyo – imtihon maydoni, oxirat esa abadiy hayotdir. Kim shuni anglasa, u dunyoda ham, oxiratda ham baxtli bo'ladi.