Takasur surasi — Oyat 6

Kalima ma'nolari:

• لَتَرَوُنَّ – albatta ko'rasiz, yaqin kelajakda ko'rishni albatta ko'rasiz (ta'kid va qasam bilan aytilgan).
• الْجَحِيمَ – do'zax, qattiq yonadigan olov. Bu so'z "jahim" o'zagidan olingan bo'lib, chuqur va alangasi kuchli olovni anglatadi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo bandalariga qat'iy va ta'kidli tarzda xabar bermoqda: "Albatta, sizlar jahimni (do'zaxni) ko'rasizlar!" Bu ko'rish — shubhasiz, qiyomat kuni amalga oshadigan haqiqatdir. Bu yerda "larawnna" so'zi qasam va ta'kid bilan keltirilgan bo'lib, bu voqea sodir bo'lishida hech qanday shubha yo'qligini bildiradi.

Bu oyat oldingi oyatlarda zikr qilingan "takasur" (ko'pchilik bilan maqtanish, dunyo mol-mulkiga berilib ketish) bilan band bo'lgan insonlarga ogohlantirishdir. Ular dunyo hayotida o'zlarini shunchalik g'ofil qilib qo'yishadiki, oxiratni butunlay unutadilar. Alloh ularga eslatmoqdaki, sizlar qanchalik dunyoga berilmasin, albatta, o'sha do'zaxni o'z ko'zingiz bilan ko'rasiz. Bu ko'rish — har bir inson uchun muqarrar bo'lgan manzil: go'zal amallar qilgan mo'minlar uchun bu ko'rish oson bo'ladi, ammo gunohkorlar uchun esa bu eng og'ir azobning boshlanishidir.

Ba'zi ulamolar bu ko'rishni "qiyomat kuni barcha xalq do'zaxni ko'radi, so'ngra mo'minlar undan o'tib ketadi, kofirlar esa unga tashlanadi" deb tushuntirganlar. Bu oyatda "jahim" so'zi tanlanganining sababi — uning qattiq alangasi va chuqurligi bilan do'zaxning eng og'ir qismlaridan biri ekanligini bildirishdir.

Foydalar:

1. Bu oyat insonga oxirat haqiqatini eslatib, dunyo hayotining o'tkinchi ekanligini va asl hayot oxiratda ekanligini uqtiradi. Shuning uchun mo'min banda dunyo ishlariga berilib ketmasdan, oxirat uchun amal qilishi kerak.
2. Do'zaxning ko'rish haqiqati — bu Allohning adolati va rahmatining namunasidir. Alloh bandalarini ogohlantirib qo'ygan, toki ular tavba qilib, to'g'ri yo'lga qaytsinlar. Bu Allohning bandalariga bo'lgan rahm-shafqatidir.
3. Ushbu oyat mo'minga har bir ishda Allohning nazoratini his qilishni o'rgatadi. Agar inson do'zaxni ko'rishini yodda tutsa, gunoh qilishdan tiyiladi va yaxshi amallarga shoshiladi.
4. Bu oyat qiyomat kunining haqiqatini tasdiqlash orqali insonni iymonini mustahkamlaydi va uni solih amallarga undaydi. Chunki do'zaxdan qutulishning yagona yo'li — iymon va yaxshi amallardir.