سوره هود — آیه 100

معانی کلمات:

• قائم: به معنای برپا و باقی مانده است؛ یعنی آبادیهایی که دیوارها و نشانههایشان هنوز پابرجاست.
• حصید: به معنای درو شده است؛ کنایه از آبادیهایی که آثارشان کاملاً محو شده و چیزی از آنها باقی نمانده، مانند گیاهی که درو شده و ریشهاش کنده شده باشد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، اینها که برایت بازگو میکنیم، از اخبار و سرگذشتِ شهرها و آبادیهایی است که ما آنها را هلاک کردیم و این داستانها را برای تو بیان میکنیم تا عبرتی برای مردم باشد. از میان این شهرها، برخی هنوز آثارشان برجاست؛ دیوارها و ویرانههایشان باقی مانده و نشانههای عذاب الهی در آنها دیده میشود. و برخی دیگر چنان نابود شدهاند که گویی هرگز وجود نداشتهاند؛ آثارشان به کلی محو گردیده و چیزی از آنها باقی نمانده است، همچون کشتزاری که درو شده و هیچ برجای نمانده باشد. این بیان نشان میدهد که سنت الهی در نابودی ظالمان یکسان است، اما آثار نابودی آنها متفاوت است؛ بعضی برای عبرت باقی میمانند و بعضی کاملاً از بین میروند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند متعال سرگذشت اقوام پیشین را برای ما بازگو میکند تا از آنها پند بگیریم و راه خطا و گناه را نرویم؛ پس باید از این داستانها عبرت آموخت و به عاقبت ظالمان اندیشید.
• بیان میکند که قدرت خداوند بر نابودی کامل ظالمان است و هیچ کس نمیتواند از عذاب او بگریزد؛ چه آثاری از آنها باقی بماند و چه محو شود، نابودی آنها حتمی است.
• این آیه ما را به شکرگزاری دعوت میکند که ما را از میان چنین اقوام هلاکشده، در حالی که هنوز فرصت توبه و بازگشت داریم، قرار داده است و باید از این فرصت برای بندگی و اطاعت استفاده کنیم.
• یادآوری میکند که دنیا و آبادیهای آن پایدار نیست و هر چه در آن است رو به زوال است؛ پس نباید دل به دنیا ببندیم و باید به فکر آخرت و رضایت پروردگار باشیم.