Hud surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Habita: Bekor bo'ldi, yo'q bo'lib ketdi, savobi qolmadi.
• Botil: O'z-o'zidan bekor, foydasiz, haqiqatga asoslanmagan ish.

Tafsir:

Mana shu kimsalar — ya'ni dunyoda faqat o'z manfaatini ko'zlab, Allohning roziligini niyat qilmay yaxshi amallar qilganlar — oxiratda ular uchun faqatgina do'zax olovi bor. Ular shu olovning qattiq issig'ini azob-uqubat bilan his qiladilar. Ularning dunyoda qilgan barcha yaxshi ishlari, xayrli amallari o'sha yerda butunlay bekor bo'lib ketadi, hech qanday savob va ajrga ega bo'lmaydi. Chunki ular bu amallarni Alloh uchun emas, balki boshqa maqsadlar — dunyo manfaati, riyo va boshqalar uchun qilgan edilar. Shuning uchun ham ularning qilgan barcha ishlari botil va foydasizdir. Bu amallar ularning oldiga hech qanday yaxshilik keltirmaydi, aksincha, ular uchun faqat nadomat va azob bo'ladi. Chunki bu ishlar iymonsiz va to'g'ri niyatsiz qilingan edi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Amallarning qabul bo'lishi uchun eng muhim shart — bu iymon va to'g'ri niyatdir. Alloh roziligi uchun qilinmagan har qanday yaxshi ish oxiratda hech qanday foyda bermaydi.
2. Dunyoda faqat o'z manfaatini, shon-shuhratni yoki boshqa dunyoviy maqsadlarni ko'zlab qilingan amallar, hatto ular tashqi ko'rinishda yaxshi bo'lsa ham, oxiratda butunlay bekor bo'ladi.
3. Musulmon kishi har bir amalida, hatto kichik yaxshilikda ham, faqat Allohning roziligini niyat qilishi kerak. Shundagina u amal oxiratda unga foyda beradi.
4. Bu oyat bizga oxirat hayotining haqiqiy va abadiy ekanligini, dunyo hayoti esa o'tkinchi va aldamchi ekanligini eslatadi. Shuning uchun biz asosiy e'tiborimizni oxiratni obod qilishga qaratishimiz lozim.
5. Alloh taolo bandalarining niyatlarini juda yaxshi biladi. Qalbda bo'lgan niyatlarga qarab amallar baholanadi. Shu bois har bir musulmon qalbini pok tutishi va niyatlarini doimo to'g'rilab borishi zarur.