Йусуф сүрөсү — Аят 43

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• الْمَلِكُ: падыша, бийлөөчү.
• سِمَانٍ: семиз, эттүү.
• عِجَافٌ: арык, алсыз, эриген.
• سُنبُلَاتٍ: дан баштары, буудайдын баштары.
• خُضْرٍ: жашыл, көк.
• يَابِسَاتٍ: кургак, куураган.
• الْمَلَأُ: акылмандар, башчылар, чоңдор.
• أَفْتُونِي: мага түшүндүрүп бериңиздер, чечмелеп бериңиздер.
• تَعْبُرُونَ: түш чечмелейсиңер, түштү түшүндүрөсүңөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мисирдин падышасы түшүндө жети семиз уйду көрөт. Аларды жети арык уй жеп койгон. Дагы жети жашыл дан башын жана жети кургак дан башын көрөт. Бул түшүндө падышага өтө маанилүү белгилер көрүнөт: молчулук менен кургакчылык, байлык менен жокчулук катар келери ачык-айкын болуп турат. Падыша өзүнүн акылмандарын, башчыларын чакырып, бул түштү чечмелеп берүүнү сурайт. Эгер алар түштү түшүндүрө алса, анда ага жардам беришсин дейт. Бул жерде падышанын өзүнүн алсыздыгын моюнга алып, билимдүүлөргө кайрылганы көрүнөт. Ал өзү чечкиндүү болсо да, түштүн сырын ачуу үчүн адистердин жардамына муктаж болот. Ошондой эле бул окуя Йусуф (алейхи салам) пайгамбардын зындандан чыгып, элге пайдалуу боло турган улуу ишке жетекчилик кылышына себеп болот. Аллах таала падышанын түшү аркылуу Йусуфтун илимин, акылын жана пайгамбарлыгын адамдарга таанытат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Түш көрүү жана аны чечмелөө — адамзат тарыхында элдин турмушуна таасир эткен чоң белги. Бул аркылуу Аллах өз пенделерине келечектеги окуялардан кабар берип, аларды даярданууга чакырат.
• Билимдүү, акылдуу адамдар коомдо чоң орунга ээ. Падыша да билимдүүлөргө кайрылып, алардын жардамын сурайт. Ислам илимге, акылга жана кеңешүүгө чоң маани берет.
• Йусуф (алейхи салам) сыяктуу сабырдуу, билимдүү жана ишенимдүү адамдар аркылуу Аллах бүтүндөй бир элди кыйынчылыктан куткарат. Бул окуя аркылуу ар бир адам өз илимин, жөндөмүн элдин пайдасына жумшашы керектигин үйрөнөбүз.
• Курандагы ар бир окуя — адам баласына акыл-насаат, сабак. Аллахтын аяттары бизди ой жүгүртүүгө, илим үйрөнүүгө жана жакшылыкка чакырат.
• Ислам дини — илим, акыл, сабыр жана жакшылыкка чакырган дин. Куранды окуп, үйрөнүү аркылуу адам өз жашоосунда көптөгөн пайдалуу нерселерди таба алат.