Ибрахим сүресі — Аят 28

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ تَرَ: Көрмедің бе? Білмедің бе? — бұл жерде «ойланып қарамадың ба?» деген мағынада.
• بَدَّلُوا: Ауыстырды, алмастырды — яғни бір нәрсенің орнына басқа нәрсені қойды.
• نِعْمَةَ اللَّهِ: Аллаһтың нығметі, игілігі.
• كُفْرًا: Күпірлік, қарсылық, шүкірсіздік.
• أَحَلُّوا: Түсірді, қондырды, мәжбүр етті.
• دَارَ الْبَوَارِ: Құрып кету мекені, жойылу орны — тозақ.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала адамдарды ойлануға шақырып, бір қауымның ащы тағдырын мысалға келтіреді. Ол қауым — Меккедегі Құрайыш кәпірлері. Аллаһ оларға үлкен нығметтер берген еді: Қағбаның қасында тұрып, қауіпсіз әрі тыныш өмір сүру, әрі араларынан Мұхаммед пайғамбардың ﷺ шығуы — бұлардың бәрі Аллаһтың оларға деген ерекше мейірімі болатын. Алайда олар бұл нығметтерге шүкір етудің орнына, күпірлікті таңдады. Пайғамбардың ﷺ әкелген хақ дінін жалғанға шығарып, Аллаһтың игіліктерін теріске шығарды. Олар тек өздері ғана адаспай, өздеріне ерген адамдарды да күпірлікке бастап, ақырында бүкіл қауымын құрып кететін мекенге — тозаққа апарды. Яғни олар өздерінің соңынан ергендерін Бәдір шайқасындағы өлімге және ақыреттегі мәңгілік азапқа душар етті. Осылайша олар Аллаһтың нығметін күпірлікке айырбастап, өз халқын жойылу үйіне қондырды.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Аллаһтың берген нығметтеріне шүкір ету — әрбір мұсылманның парызы. Шүкірсіздік пен күпірлік адамды құрып кетуге апарады.
• Нығметтің қадірін білмеу — адам басына ауыр апат әкеледі. Құрайыштар қауіпсіздік пен пайғамбардың ﷺ араларында болуы сияқты ұлы игіліктерді бағаламады, сондықтан зор зиянға ұшырады.
• Жақсылыққа жетелеу де, жамандыққа бастау да — адамның өз қолында. Кәпірлер өздеріне ергендерді тозаққа апарды. Ал мұсылмандар өзгелерді иманға, жақсылыққа шақырып, жәннатқа бастауы керек.
• Бұл аят бізге Аллаһтың нығметтерін мойындап, Оған шүкір етуге, Пайғамбардың ﷺ жолын ұстануға және өзгелерді де жақсылыққа бастауға шақырады. Ислам — адамды құрып кетуден сақтап, мәңгілік бақытқа жетелейтін жол.