Ibrohim surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• “Nimatalloh”: Allohning ne'mati, ya'ni Makka ahli uchun berilgan xavfsizlik, osoyishtalik va Payg'ambar (s.a.v.)ning ular orasidan yuborilishi.
• “Kufron”: Kufr, ya'ni ne'matni inkor etish va unga noshukurlik qilish.
• “Dorul-bavor”: Halokat uyi, ya'ni Jahannam.

Tafsir:

Ey inson! Alloh taolo sening nazaringni o'sha kofir qavmga qaratmoqdaki, ular Allohning o'zlariga bergan buyuk ne'matlarini kufrga almashtirdilar. Bu ne'matlar — Makkai Mukarramada ularga berilgan xavfsizlik, tinchlik, rizq-ro'zning kengligi va eng ulug'i — ularning orasidan Muhammad (s.a.v.)ning Payg'ambar bo'lib yuborilishidir. Ular bu ne'matlarning shukrini o'rniga, Allohning yagonaligini inkor etib, Uning Rasulini yolg'onga chiqardilar va shu bilan o'zlariga kufrni tanladilar.

So'ngra ular o'z qavmlarini ham shu halokat yo'liga boshladilar. Ya'ni, ularga ergashgan kishilarni ham kufrda davom etishga undab, ularni halokat uyi bo'lmish Jahannamga yetakladilar. Bu hol Badr jangida yaqqol namoyon bo'ldi — ularning boshliqlari o'z qavmlarini urushga chorlab, ularni o'lim va halokatga olib chiqdilar. Natijada ularning ko'plari o'ldirildi, qolganlari esa oxiratda abadiy azobga duchor bo'ladilar. Bu — naqadar yomon joy va naqadar yomon oqibat!

Foydalar:

1. Allohning ne'matlariga shukr qilish — har bir mo'minning burchidir. Kimki ne'matni ko'rib, uni inkor etsa, u o'ziga zulm qilgan bo'ladi va halokatga o'zi yo'l oladi.
2. Ne'matning zavoli — noshukurlik tufayli keladi. Alloh taolo ne'mat bergan qavm, agar u ne'matni qadrlamasa, uni ularning qo'lidan oladi va azobga giriftor qiladi.
3. Inson o'z qavmi va yaqinlari oldida mas'uldirlar. Rahbar yoki nufuzli kishi o'z qavmini yaxshilikka boshlashi kerak, yomonlikka emas. Chunki ularning gunohi ham unga tegadi.
4. Bu oyat musulmonlarga o'z dinlarini mustahkam ushlashlari va Allohning ne'matlarini qadrlashlari lozimligini o'rgatadi. Payg'ambar (s.a.v.)ning kelishi eng ulug' ne'mat ekanini anglab, unga shukr qilish — hidoyatda sobit qolish va jamoatdan ayrilmaslik bilan bo'ladi.
5. Oxiratdagi azobdan qo'rqish va Jahannamdan panoh so'rash — mo'minning doimiy holati bo'lishi kerak. Bu dunyoda kufr va gunohlardan saqlanish, oxiratda azobdan qutulishning yagona yo'lidir.