اسراء سۈرىسى — ئايەت 13

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىنساننىڭ قىلغان ئەمەلىنى ئۆزىگە باغلاپ قويغانلىقىنى، ھېچ كىمنىڭ باشقىسىنىڭ ئەمىلى بىلەن جازالانمايدىغانلىقىنى ۋە باشقىلارنىڭمۇ ئۇنىڭ ئەمىلى بىلەن جازالانمايدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

ئايەتتىكى ئاساسلىق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• طَائِرَهُ: بۇ يەردە ئىنساننىڭ قىلغان ياخشى-يامان ئەمەلىنى كۆرسىتىدۇ. ئەرەب تىلىدا «طائر» سۆزى ئەسلىدە «ئۇچقان قۇش» مەنىسىنى بىلدۈرۈپ، ئەرەبلەر قۇشلارنىڭ ئۇچۇشىنى پال-پەرەز قىلىدىغان بولغاچقا، بۇ سۆز كېيىنچە «تەقدىر» ۋە «ئەمەل» مەنىسىدە قوللىنىلغان.
• فِي عُنُقِهِ: «ئۇنىڭ بوينىدا» دېگەن مەنىدە. بويۇن ئىنسان بەدىنىنىڭ ئەڭ مۇھىم قىسمى بولۇپ، بۇ يەردە ئەمەلنىڭ ئىنسانغا مۇنداق مۇستەھكەم باغلانغانلىقىنى، ھەرگىز ئايرىلمايدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ.
• كِتَابًا: ئىنساننىڭ بارلىق ئەمەللىرى خاتىرىلەنگەن نامە-ئەمەل دەپتىرى.
• مَنشُورًا: «ئېچىلغان، يايىلغان» دېگەن مەنىدە، يەنى ھېچ نەرسە يوشۇرۇلماي ئوچۇق كۆرسىتىلىدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىنساننىڭ قىلغان ئەمەلىنى — ياخشى بولسۇن ياكى يامان بولسۇن — ئۇنىڭ بوينىغا ئېسىلغان مارجان ياكى گۈل باغلانغاندەك مۇستەھكەم باغلاپ قويغان. بۇ ئەمەل ئۇنىڭدىن ھەرگىز ئايرىلمايدۇ، ھەتتا قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ ھەمراھى بولۇپ قالىدۇ. ھېچ كىشى باشقىسىنىڭ قىلغان ئەمىلى ئۈچۈن جاۋابكار بولمايدۇ، ھەر كىم ئۆز ئەمىلىگە قاراپ مۇكاپات ياكى جازا ئالىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئادالەتلىك ھۆكۈمىنىڭ مۇكەممەل ئىپادىسىدۇر.

قىيامەت كۈنى ئاللاھ ھەر بىر ئىنسان ئۈچۈن ئۇنىڭ بارلىق قىلغان ئىشلىرى — ياخشىلىق ۋە يامانلىق — تەپسىلىي خاتىرىلەنگەن نامە-ئەمەل دەپتىرىنى چىقىرىدۇ. ئۇ كىشى بۇ دەپتەرنى ئېچىلغان، يايىلغان ھالدا ئۆز ئالدىدا كۆرىدۇ. ھېچ نەرسە يوشۇرۇنمايدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنتۇلمايدۇ. كىچىككىنە ياخشىلىقمۇ، كىچىككىنە يامانلىقمۇ ئوچۇق كۆرسىتىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھاياتىمىزنىڭ ھەر بىر دەقىقىسى، ھەر بىر قىلغان ئىشىمىز خاتىرىلىنىۋاتىدۇ. شۇڭا ئەقىللىق ئىنسان ھەر ۋاقىت ياخشى ئەمەل قىلىشقا تىرىشىشى، يامانلىقتىن ساقلىنىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزگە بۇ دۇنيادا تەۋبە قىلىش ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن نامە-ئەمەلىمىزنى گۈزەللەشتۈرۈش پۇرسىتىنى بەردى. كېلىڭلار، بۇ پۇرسەتنى غەنىمەت بىلىپ، قىيامەت كۈنى ئېچىلغان دەپتەرلىرىمىزنى كۆرگەندە خۇشال بولىدىغان ئەمەللەرنى كۆپ قىلايلى. ئاللاھ بىزنىڭ ھەممىمىزنى ياخشى ئەمەل قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن!