Isro surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma'nolari:

• طَائِرَهُ – uning amali, qilgan ishi. (Arablarda "ta'ir" baxt va omad ma'nosida ishlatilgan; bu yerda insonning amali nazarda tutilgan.)
• أَلْزَمْنَاهُ – uni lozim qildik, biriktirdik, ajralmas qildik.
• فِي عُنُقِهِ – bo'yniga osib qo'ydik, ya'ni u bilan birga bo'ladigan, undan ajralmaydigan qilib qo'ydik.
• يَلْقَاهُ مَنشُورًا – uni ochiq, yoyilgan holda ko'radi, oldida tayyor topadi.

Tafsir:

Har bir insonning qilgan amali — yaxshimi, yomonmi — uning o'ziga biriktirilgan bo'lib, u kishining bo'yniga osilgan taqinchoq kabi undan ajralmaydi. Hech kim boshqasining amali bilan hisob-kitob qilinmaydi va boshqa birov ham uning amali uchun javobgar emas. Har bir inson faqat o'z qilgan ishlari uchun mas'uldir. Qiyomat kuni esa Alloh taolo unga amallari yozilgan kitobni chiqarib beradi. Bu kitobda uning butun umri davomida qilgan barcha yaxshilik va yomonliklari to'liq yozilgan bo'lib, u buni ochiq, yoyilgan holda ko'radi. U kitobni o'qish uchun hech qanday to'siq yo'q, hammasi oshkora va ravshan bo'ladi. Bu holatda inson o'z amallarini ko'rib, na inkor eta oladi, na yashira oladi — hammasi o'z ko'z o'ngida namoyon bo'ladi.

Foydalar:

1. Bu oyat har bir insonga o'z amallari uchun mas'ul ekanini eslatadi. Hech kim o'z gunohini boshqaga yuklay olmaydi, shuning uchun har bir kishi o'z hayotini o'zi qurishi va yaxshi amallar qilishga intilishi kerak.
2. Qiyomat kuni har bir amal yozilgan kitobning ochiq va yoyilgan holda berilishi — Allohning adolati va rahmatining belgisidir. Hech qanday amal yo'qolib ketmaydi, hammasi hisobga olinadi. Bu esa mo'minlarga taskin beradi: ularning qilgan har bir yaxshiligi, hatto kichik bo'lsa ham, zoye ketmaydi.
3. Insonning amali uning bo'yniga osilgan taqinchoq kabi undan ajralmas ekani — bizni har bir qadamimizda, har bir so'zimizda ehtiyotkor bo'lishga undaydi. Chunki bizning amallarimiz biz bilan birga yuradi va oxir-oqibat bizga qaytadi.
4. Bu oyat insonni gunoh qilishdan qaytaradi va yaxshilikka chorlaydi. Chunki har bir ishning natijasi bor va bu natija Qiyomat kuni oshkora bo'ladi.